Κυριακή, 10 Φεβρουαρίου 2013

Εκτροφή σαλιγκαριών

Θα έχετε σίγουρα ακούσει για την εκτροφή σαλιγκαριών, και την χρηματική απόδοση που έχει μια τέτοια επένδυση σε σχέση με άλλες στον αγροτικό κλάδο. Οι περισσότεροι είναι ενθουσιασμένοι με την απόδοση σε έσοδα που έχει μια τέτοια μονάδα που μια από τις δυσκολίες στην όλη υπόθεση είναι να έχεις βρει πρώτα τον αγοραστή και να έχεις συμφωνήσει καλή τιμή στο κιλό.
Ακόμα η εγκατάσταση εκτροφείων σαλιγκαριών απαιτεί επιστημονική γνώση και τεχνολογική ειδίκευση, αλλά και μακροχρόνιο σχεδιασμό, τόσο επιστημονικό όσο και τεχνολογική έρευνα. Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην αρχή και να μην κάνουμε σημαντικές επενδύσεις, λόγω του ότι δεν έχουμε στοιχεία παραγωγής σαν χώρα. Σημαντικός παράγοντας είναι το μικροκλίμα κάθε περιοχής, οι βιότοποι, όσο και οι λεπτομέρειες της τεχνογνωσίας. 


Πρωτοπόροι στην εκτροφή σαλιγκαριών είναι οι Γάλλοι και οι Ιταλοί. 




Υπάρχουν τρεις παράγοντες που επηρεάζουν την εκτροφή σαλιγκαριών: 


1.Η παραγωγή, καθαυτή. 


2.Η διάθεση. 


3.Η πιστοποίηση. 








Οι ξένες αγορές θέλουν: 
α. Σταθερή ποσότητα και 
β. Πιστοποιημένο προϊόν. 


Οι τιμές επιτυγχάνονται εύκολα αν υπάρξουν οι ανωτέρω όροι. 

Τα είδη εκτροφής είναι: 
1.Ανοικτή ή εκτατική εκτροφή (η παραδοσιακή μορφή). 
2.Κλειστή υπερεντατική εκτροφή. 
3.Κλειστή εντατική εκτροφή. 

Οι Ιταλοί από παλιά εφαρμόζουν την ανοικτή εκτροφή αλλά και την εντατική. Οι Γάλλοι κυρίως (ομοίως και οι Βέλγοι) την υπερεντατική εκτροφή και την εντατική, διατηρώντας πολλά μυστικά που δεν τα εξωτερικεύουν. 

Στην Ευρώπη η Γαλλία είναι η χώρα με τα περισσότερα εκτροφεία σαλιγκαριών και τη μεγαλύτερη κατανάλωση, που φτάνει σήμερα περί τους 40.000 τόνους ετησίως (η παραγωγή της χώρας είναι περί τους 12.000 τόνους). Η κατανάλωση σαλιγκαριού στη χώρα αυτή σύντομα θα πλησιάσει το 1 κιλό/άτομο/έτος. Δεύτερη σε κατανάλωση είναι η Ισπανία με 20.000 τόνους και η Ιταλία με 10.000 τόνους. Στην χώρα μας καταναλώνουμε περί τους 500 τόνους σαλιγκάρια. 



Γενικά δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία και πολλά απ’ αυτά που βρίσκουμε έχουν μεγάλες αποκλίσεις. Η παραγωγή σαλιγκαριών παγκοσμίως από τα εκτροφεία, αντιπροσωπεύει μόλις το 15-20% της συνολικής κατανάλωσης. 



Σύμφωνα με κάποια στοιχεία του 2007 η διεθνής κατανάλωση ήταν περί τους 420.000 τόνους, συνολικής αξίας 7 δις $. Άλλες χώρες που καταναλώνουν σαλιγκάρια είναι η Πορτογαλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Γερμανία, η Αυστραλία, κ.α. 


Από τους 420.000 τόνους αυτούς: 



Ø το 30% πωλείται ως φρέσκο προϊόν, 



Ø το 47% ως κατεψυγμένο και 


Ø το 23% σε κονσέρβα. 
Η ερευνητική δραστηριότητα που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας, θα συμβάλει στη βελτίωση της τεχνογνωσίας εκτροφής των εδώδιμων σαλιγκαριών, στηρίζοντας τη δημιουργία καινοτόμων και βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων. 
Οι κύριοι στόχοι για την επιστημονική και τεχνική υποστήριξη περιλαμβάνουν: 
  • την επιλογή των γεννητόρων, 
  • τη διαχείριση των ζώων κατά τα στάδια της αναπαραγωγής και της πάχυνσης, 
  • την αύξηση της παραγωγής, 
  • την ποιοτική βελτίωση του προϊόντος και πιστοποίησή του, 
  • την προώθηση του προϊόντος, 
  • τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του κατάλληλου επενδυτικού σχεδίου για την ίδρυση και λειτουργία μιας μονάδας εκτροφής. 
Η εγκαθίδρυση νέων μονάδων εκτροφής στην Ελλάδα θα συμβάλει θετικά και στην προστασία των φυσικών πληθυσμών των σαλιγκαριών. 
Η κατανάλωση σαλιγκαριών παγκοσμίως αυξάνεται και η παραγωγή καλύπτει μόνο ένα μικρό μέρος της ζήτησης. Η ζήτηση επομένως υπάρχει και είναι σε θέση να απορροφήσει μεγάλες ποσότητες προϊόντος. Η προσφορά λοιπόν είναι εκείνη που δεν μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις απαιτήσεις. 
Η Ευρωπαϊκή αγορά είναι ελλειμματική κατά 60-80.000 τόνους ετησίως (στοιχεία 2010). 
Τις ανάγκες αυτές τις καλύπτει με αθρόες εισαγωγές φυσικών πληθυσμών από Τυνησία, Αλγερία, Μαρόκο, Αίγυπτο, Τουρκία, Κύπρος, Σκόπια, χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, κλπ. 
Οι φυσικοί πληθυσμοί του κυριότερου εκτρεφόμενου είδους Helix aspersa παρουσιάζουν έντονη ποικιλομορφία και αποτελούν σημαντικό γενετικό απόθεμα, που εκτός από την ανάγκη προστασίας και διατήρησης μπορεί να αξιοποιηθεί στην παραγωγή εκτρεφόμενων σαλιγκαριών με ενδιαφέροντα γνωρίσματα που θα μπορούν να παρουσιάζουν πλεονεκτήματα ανταγωνιστικότητας σε εξειδικευμένες αγορές. Πάνω από το 80% των εκτροφέων στην Ευρώπη παράγουν το συγκεκριμένο είδος σαλιγκαριού. 
Στην Ελλάδα τα ζωντανά σαλιγκάρια θα πρέπει να συλλέγονται από 1 Φεβρουαρίου έως και 30 Ιουνίου, δηλαδή σε χρόνο εκτός αναπαραγωγικής περιόδου, που είναι το φθινόπωρο. Σημαντικό είναι να μαζεύονται μόνο τα ώριμα σαλιγκάρια. 
Εμπορεύσιμα είδη σαλιγκαριών 
Σ’ όλο τον κόσμο, τα είδη του σαλιγκαριού (γένους Helix ) είναι περί τις 4.000. Από τα είδη των σαλιγκαριών που διαβιούν ελεύθερα στην Ευρώπη, περίπου δώδεκα είναι εδώδιμα και μόνα τέσσερα έως πέντε είναι εμπορεύσιμα. 
Το σύνολο σχεδόν των σαλιγκαριών που διακινούνται στην Ελληνική αγορά είναι του γένους Helix και η διακίνηση τους γίνεται με τους παρακάτω τρόπους: 
1. Νωπά – ζωντανά: προέρχονται από εισαγωγές, ή συλλέγονται από τη φύση και διακινούνται σε ξύλινα ή πλαστικά κιβώτια των 20-25 κιλών. 
2. Σώματα σαλιγκαριών: ημι - επεξεργασμένα διατηρούμενα σε άλμη και διακινούνται σε μεγάλες συσκευασίες στη βιομηχανία. 
3. Κατεψυγμένα με κέλυφος: η σάρκα έχει αφαιρεθεί και αφού έχει υποστεί επεξεργασία και έχει επανατοποθετηθεί μέσα στο κέλυφος με βούτυρο, μαϊντανό, σκόρδο και άλλα καρυκεύματα. 
4. Κονσέρβες: περιέχουν σώματα σαλιγκαριών επεξεργασμένα. Τα κελύφη τοποθετούνται χωριστά μαζί με την κονσέρβα. 
5.Άδεια κελύφη: έχουν μεγάλη εμπορική αξία και προωθούνται στη βιομηχανία για να γεμιστούν με κρέας σαλιγκαριών. 
Από τα εδώδιμα σαλιγκάρια που διακινούνται στην Ευρωπαϊκή αγορά: 
  • το Helix aspersa (σαλιγκάρι των κήπων, petit-gris στην Γαλλία) καλύπτει το 40% του εμπορίου, 
  • το Helix pomatia (σαλιγκάρι της Bουργουνδίας ή Ρωμαϊκό σαλιγκάρι ή εδώδιμο σαλιγκάρι) καλύπτει το 28% του εμπορίου (το βάρος ενός ώριμου κυμαίνεται από 20-25 γρ. Βρίσκεται στη χώρα μας στα βουνά της Ροδόπης, υψόμετρο >500μ.), 
  • το Helix lucorum (Μαύρο ή καμπίσιο ή τούρκικο-Turk το αποκαλούν οι Γάλλοι) καλύπτει το 22% (το βάρος ενός ώριμου κυμαίνεται από 20-35 γρ. Βρίσκεται στην Μακεδονία, έχει σκληρή σάρκα, κατά 60% πηγαίνει στην μεταποίηση), 
  • και τέλος το είδος Helix vermiculata (eobania) που καλύπτει το υπόλοιπο 8,5% του εμπορίου και είναι κοινό σε όλη την Ελλάδα (το βάρος ενός ώριμου κυμαίνεται από 8-10 γρ.). 
Τα πλεονεκτήματα του Helix aspersa Muller 
Από τα εδώδιμα ελληνικά σαλιγκάρια η εντατική αλλά και η εκτατική εκτροφή είναι δυνατή και οικονομικά κερδοφόρα για το Helix aspersa (Muller, 1774). Για πρώτη φορά, το είδος περιγράφηκε ως Helix aspersa από τον O. F. Müller, το 1774. Υπάρχει και το υποείδος Helix aspersa Maxima που βρίσκεται σε λίγους πληθυσμούς στην Β. Αφρική. 
Το είδος αυτό παρουσιάζει έντονο εμπορικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Υπάρχουν διάφορες παραλλαγές του είδους αυτού. Το Helix aspersa, στα λατινικά σημαίνει κυριολεκτικά το "διάστικτο σαλιγκάρι", στην Ελλάδα Κρητικός κοχλιός, ανήκει στα Μαλάκια, στην κλάση των Γαστεροπόδων, στην υποδιαίρεση των Πνευμονοφόρων. Γένος = Helix, είδος = aspersa. Είναι μεσογειακής καταγωγής και στη χώρα μας είναι ευρύτατα διαδεδομένο από το νομό Φθιώτιδας και νοτιότερα. 
Το είδος αυτό εισέρχεται ελαφρά μέσα στο έδαφος, ή το πολύ να καλυφθεί ολόκληρο στο χώμα, χωρίς να βυθιστεί πολύ βαθιά μέσα σ’ αυτό, όπως συμβαίνει με άλλα είδη. 
Τα πλεονεκτήματα του Helix aspersa 
  • είναι πολύ παραγωγικό ζώο, 
  • έχει πολύ καλή συμπεριφορά στους υψηλούς συνωστισμούς που επικρατούν σε συνθήκες εκτροφής, 
  • αντιπροσωπεύει το 40% της ποσότητας των σαλιγκαριών που καταναλώνονται σήμερα, 
  • δίνει καλύτερες εγγυήσεις εκτροφής από το Helix pomatia, ή άλλα είδη, 
  • η χονδρική τιμή πώλησής του στην Ελληνική και Ευρωπαϊκή αγορά είναι υψηλή σε σχέση με τα άλλα είδη. 
Το σαλιγκάρι Helix aspersa έχει επίσης τα εξής χαρακτηριστικά: 
  • καλή ικανότητα προσαρμογής στο συγκεκριμένο περιβάλλον, 
  • προτιμά περιοχές με υψόμετρο <500 li="" nbsp="">
  • φοβάται το κρύο (παγετός-χιονοπτώσεις). Στην βιβλιογραφία αναφέρεται ότι θερμοκρασία κάτω (ψυχρότερη) από -50C δημιουργεί προβλήματα (υψηλή θνησιμότητα). 
  • τρέφεται κυρίως την νύκτα, 
  • είναι άοσμο, δεν θορυβεί και δεν μολύνει το περιβάλλον, 
  • διάμετρος κελύφους ώριμου ατόμου: 30-40 χιλ., 
  • μεγάλη διάμετρος περιστομίου ώριμου ατόμου: 20-30 χιλ., 
  • ύψος κελύφους ώριμου ατόμου: 25-35 χιλ., 
  • βάρος ανεπτυγμένο: 14-20 γραμμάρια, 
  • σάρκα: 50-70% του βάρους του, 
  • το σχήμα του είναι κωνικοσφαιρικό και κυρτό στην κορυφή. Περιελίσσεται δεξιόστροφα γύρω από έναν κεντρικό άξονα, τον στυλίσκο, σχηματίζοντας 4-6 σπείρες (σκούρες ταινίες/ζώνες διακοπτόμενες από κυματοειδείς γραμμές ανοικτότερου χρώματος) χωρίς να σχηματίζει ομφαλό. Όταν τα σαλιγκάρια μεγαλώσουν σε θερμοκρασία άνω των 25 0C το χρώμα των ζωνώσεων γίνεται κόκκινο. 
  • χρώμα κελύφους: Ποικίλει ανάλογα την ηλικία και το περιβάλλον, κιτρινοκαστανό μέχρι γκρι, 
  • έχει: 79,46% νερό, 14,56% πρωτεΐνες, 0,69% λίπη, 3,87% υδατάνθρακες, 1,42% τέφρα (άλατα), 
  • 100 γραμμάρια σάρκας σαλιγκαριού παράγουν 60-80 θερμίδες (είναι μικρότερη από το κρέας διάφορων ψαριών, πτηνών και θηλαστικών). 

Στη χώρα μας υπάρχουν γεωργικοί σύμβουλοι, εταιρίες που αναλαμβάνουν την ενημέρωση και επίβλεψη της νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας εκτροφής σαλιγκαριών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν σήμερα στην εκτροφή, πώληση σαλιγκαριών και επειδή οι ενδιαφερόμενοι νέοι εκτροφείς θέλουν να ρωτήσουν, να δουν μια μονάδα εκτροφής, παραθέτουμε κάποιες εταιρείες, γεωργικούς συμβούλους, εκτροφείς, που ασχολούνται με την δραστηριότητα αυτή, σύμφωνα με αυτά που μας έχουν πει οι ίδιοι ή πήραμε από τις ιστοσελίδες τους: 







1. MED ESKARGOT Hellas 



Επιστημονικά υπεύθυνος Γκόγκας Αθανάσιος, τηλ: κιν. 6983-424493, σταθ: 2410-254109. 


Προσφέρει: Τεχνογνωστική υποστήριξη βασικά για την κλειστή εκτροφή αλλά υποβοηθά και στην αγορά του γενετικού υλικού, στην σύνθεση του σιτηρεσίου, στην κατασκευή του διχτυοκηπίου και στην εμπορία των σαλιγκαριών. 


2.FEREIKOS HELIX 


Η εταιρία έχει έδρα την Κόρινθο. Είναι αντιπρόσωπος του Διεθνούς Ινστιτούτου Σαλιγκαροτροφίας (Κεράσκο Ιταλίας) και ασχολείται μόνο με την δημιουργία Ανοικτών σαλιγκαροτροφικών μονάδων. Τηλ: 27410-80165, κιν: 6976-165940, υπεύθυνη Βλάχου Παναγιώτα. 
Προσφέρει: Γενετικό υλικό, σπόρους για φύτεμα, δίχτυα, τεχνογνωσία. Κάνει συμβάσεις και δεσμεύεται για την αγορά των σαλιγκαριών. 
3.ΣΑΛΙΓΚΑΡΟΤΡΟΦΙΑ “ΠΕΛΑΓΟΝΙΑΣ” 
Η εταιρία έχει έδρα την Φλώρινα και ασχολείται μόνο με την δημιουργία Ανοικτών σαλιγκαροτροφικών μονάδων. Είναι αντιπρόσωπος του Ιταλικού Ινστιτούτου Σαλιγκαροτροφίας του Κεράσκο Ιταλίας. Υπεύθυνος Βασιλείου Κώστας. Τηλ: 23850-45900, κιν: 6976-604719. 
Προσφέρει: Γενετικό υλικό, σπόρους για φύτεμα, δίχτυα, τεχνογνωσία. 
4 “DIKTIA KRITIS SA” 
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 28930-51547, κιν: 6981-815529. Υπεύθυνος: Καζάνας Νικόλαος. 
Προσφέρει: Γενετικό υλικό, σιτηρέσιο, τεχνογνωσία. Επίσης την κατασκευή όλου του δικτυοκηπίου (εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, υδρονέφωση, ταΐστρες, κ.λ.π.). 
5.“AGROFARMA” 
Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2410-535918, κιν: 6972-071037. Υπεύθυνος εταιρείας: Υψηλάντης Αναστάσιος, Ομορφοχώρι Λάρισας. 
Προσφέρει: Γενετικό υλικό, σιτηρέσιο, τεχνογνωσία. 
6. Μπουντούλας Κωνσταντίνος 
Εταιρεία σαλιγκαριών (Ο.Ε.) που δραστηριοποιείται στον Βελβεντό Κοζάνης. Τηλέφωνο επικοινωνίας, κιν: 6977-313042, σταθ: 24640-32342, 32010. Διαθέτει γόνο. 
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, έδρα γεωπονίας, ιχθυολογίας & υδάτινου περιβάλλοντος, που ασχολείται με την σαλιγκαροτροφία στην χώρα μας. 
Υπεύθυνος καθηγητής: Νεοφύτου Χρήστος, τηλ: 24210-93064. 
Καθηγήτρια: Χατζηιωάννου Μαρία, τηλ: 24210-93069. 
Για περισσότερες πληροφορίες και εκτροφεία σαλιγκαριών επικοινωνήστε με το παρακάτω mail: epistrofi sti fysi 

http://epistrofi-sti-fysi.blogspot.gr/