Η θέση της ΚΙΠΑΝ σχετικά με το χώρο της μεταλυκειακής εκπαίδευσης & κατάρτισης και την παράνομη λειτουργία των δήθεν «ιδιωτικών πανεπιστημίων» .

Τους τελευταίους μήνες και πιο έντονα τις τελευταίες βδομάδες είμαστε μάρτυρες ενός απίστευτου μπαράζ διαφημίσεων, από διάφορες επιχειρήσεις, που εντάσσουν τη δραστηριότητα τους στο χώρο της μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κάτω από διάφορες ονομασίες που περιλαμβάνουν τις λέξεις Κολέγια, University κ.α. Η ελληνική οικογένεια και η νέα γενιά κατακλύζονται με συνεχή ροή από υποσχέσεις, για μια περιζήτητη και διακεκριμένη θέση στη αγορά εργασίας μέσω σπουδών που συνήθως εξελίσσονται ανάμεσα σε κάποιο διαμέρισμα (ή στην καλύτερη περίπτωση ένα παλαιό τριώροφο) και σε κάποιο πραγματικό ή φανταστικό πανεπιστημιακό ίδρυμα, συνήθως στην επαρχιακή Γηραιά Αλβιόνα, και επίσης συνήθως με σοβαρά οικονομικά αλλά και ακαδημαϊκά προβλήματα. Υπάρχουν μάλιστα επιχειρήσεις αυτής της κατηγορίας με υπερατλαντικούς φανταστικούς «συνεταίρους».

Η Κίνηση Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης έχει κατ’ επανάληψη ασχοληθεί με το θέμα των κολεγίων και των λεγομένων «ιδιωτικών πανεπιστημίων» και κυρίως με τον τρόπο που η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, διαχρονικά και ανεξάρτητα από κομματική τοποθέτηση, προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να θεσμοθετήσει με διάφορα νομικά τερτίπια τη λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων εκπαίδευσης και κατάρτισης χωρίς κανένα έλεγχο από ελληνικό φορέα αξιολόγησης.

Ειδικά για το σημερινό Υπουργό Παιδείας έχουμε διαπιστώσει ότι από την πρώτη στιγμή της θητείας του ο κύριος Αρβανιτόπουλος περιέβαλε με περισσή φροντίδα όλα τα «αυθαίρετα» της μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κινήθηκε με αυθαίρετες και άκρως αντισυνταγματικές ενέργειες στο θέμα της αναγνώρισης των διαφόρων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο χώρο της μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κατάρτισης, ουσιαστικά ως κερδοσκοπικά Ιδιωτικά Πανεπιστήμια. Έτσι,

• στο Νόμο 4076/2012 (άρθρο 9) νομοθετεί όλες τις αναγκαίες διευθετήσεις -κάποιες ίσως και φωτογραφικές- με τις οποίες νομιμοποιεί συγκεκριμένες παράνομες πράξεις και λειτουργίες των Κολεγίων.
• με διατάξεις που ενσωματώθηκαν μέσα στον Νόμο 4093/2012 (Έγκριση Μεσοπρόθεσμου), ενώ δεν έχουν σχέση με το Μεσοπρόθεσμο, ούτε επιβάλλονται από κάποια υποχρέωση συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό δίκαιο, και πολύ περισσότερο στη συνέχεια, με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, η Πολιτεία προχωρεί σε πλήρη ανατροπή της δομής της Ανώτατης Εκπαίδευσης στη χώρα μας, παραβιάζοντας κατάφωρα το Σύνταγμα (Άρθρο 16) αλλά και τους Νόμους, που έχει ψηφίσει το Ελληνικό Κοινοβούλιο.

Πιο συγκεκριμένα:

• Ο Νόμος 4096/12 μετονομάζει τα Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης ξανά σε Κολέγια, ενώ με περίπλοκες φραστικά διατυπώσεις τα εξαιρεί από την Οδηγία 2005/36 για τις επαγγελματικές ισοτιμίες και τους παρέχει επαγγελματική ισοτιμία (υποπαράγραφος Θ.16).
• Επίσης περιλαμβάνει στην κατηγορία των Κολεγίων, που ρητά προσδιορίζει ως «παρόχους υπηρεσιών μη τυπικής μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κατάρτισης», και όσους προσφέρουν προγράμματα που δίνουν μεταπτυχιακό ή διδακτορικό δίπλωμα, δηλαδή προχωρημένο τίτλο της τυπικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Προς το παρόν υπάρχουν δύο μόνο επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται μόνο στις μεταπτυχιακές σπουδές. Ποιος είναι ο Υπουργός της σημερινής Κυβέρνησης που παρενέβη για αυτή τη καθαρά φωτογραφική διάταξη;
• Μόλις μια εβδομάδα αργότερα καταργείται με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) του Υπουργικού Συμβουλίου, η διάταξη του Νόμου 4096, που διευκρίνιζε ότι τα κάθε είδους «πτυχία» (τίτλοι, πιστοποιητικά σπουδών, βεβαιώσεις) που εκδίδουν τα κολέγια (πάροχοι μη τυπικής εκπαίδευσης) «δεν είναι ισότιμα με τους τίτλους που χορηγούνται στο πλαίσιο του ελληνικού συστήματος τυπικής εκπαίδευσης».
• Επιπλέον στη θέση της διάταξης αυτής εισάγεται μια ασαφής διατύπωση ότι τα ανωτέρω «πτυχία» «δύνανται της αναγνώρισης (sic) επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλων ανώτατης εκπαίδευσης του ελληνικού συστήματος τυπικής εκπαίδευσης», σύμφωνα με την υποπαράγραφο Θ.16.

Βλέπουμε λοιπόν ένα Υπουργείο Παιδείας, με τη συνέργεια, τη σιωπή ή την αδιαφορία όλων των πολιτικών δυνάμεων, και με την εμφανώς πολύ σοβαρή νομική και άλλη υποστήριξη των ενδιαφερομένων, να οικοδομεί στην Ανώτατη Εκπαίδευση και να επισημοποιεί, με περισσή μάλιστα σπουδή, δίπλα στο δημόσιο σύστημα τυπικής εκπαίδευσης, ένα παράλληλο εμπορικό (κερδοσκοπικό) σύστημα μη τυπικής εκπαίδευσης, αυτό των 42+ «Κολεγίων», που λειτουργεί με συμφωνίες δικαιόχρησης και δεν υπάγεται σε κανένα ποιοτικό έλεγχο, ούτε εντός της χώρας αλλά ούτε και από το εξωτερικό, παρά τα περί του αντιθέτου διαλαμβανόμενα. Και όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που είναι γνωστό ότι:

1. Μπορεί μεν η σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία και το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ), να επιβάλλουν την υπό όρους αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων όσων κατέχουν πανεπιστημιακούς τίτλους από ιδρύματα της Ε.Ε., ακόμη και αν τμήμα των σπουδών τους έχει πραγματοποιηθεί σε μη πανεπιστημιακούς φορείς. Όμως, ούτε το ευρωπαϊκό δίκαιο ούτε το ΔΕΚ επιβάλλουν στα κράτη-μέλη τον τρόπο οργάνωσης της εθνικής τους εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης ΚΑΙ της Τριτοβάθμιας.
2. η Ελλάδα δεν υποχρεούται από κανέναν να ανέχεται τη λειτουργία ούτε, πολύ περισσότερο, να αναγνωρίζει φορείς παροχής Ανώτατης Παιδείας διαφορετικούς από αυτούς που προσδιορίζονται από το Σύνταγμα και την εθνική νομοθεσία.
3. οι περίφημες συμβάσεις δικαιόχρησης (franchising) ιδιωτών με πανεπιστήμια του εξωτερικού δεν ρυθμίζονται ούτε από το ευρωπαϊκό ούτε από το ελληνικό δίκαιο. Επομένως, η ίδρυση και λειτουργία τέτοιων μορφωμάτων μπορεί να απαγορευθεί άμεσα!
4. στην Πορτογαλία, για παράδειγμα, όπου είχε επιτραπεί η δικαιόχρηση και λειτούργησαν για μια χρονική περίοδο, στη συνέχεια αναγκάστηκαν να κλείσουν σχεδόν όλα –λόγω κακής ποιότητας- χωρίς η χώρα να υποστεί καμιά κύρωση από την ΕΕ. Επίσης στην Ιταλία, δεν επιτρέπονται εκπαιδευτικές δραστηριότητες στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που να μην τελούν υπό τον έλεγχο της Πολιτείας. Το σύνολο των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων δημόσιων (55) και ιδιωτικών (14) πιστοποιείται και αξιολογείται από την ίδια εθνική αρχή. Δεν επιτρέπεται η δικαιόχρηση.

Πιστεύουμε ότι, ειδικά στην εποχή μας, είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός καλά οργανωμένου, αποτελεσματικού και ευέλικτου συστήματος -δημόσιου και ιδιωτικού- Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης. Στο πλαίσιο αυτό, το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο δεν καλύπτει το ουσιαστικό θεσμικό κενό, που για πολλές δεκαετίες υπάρχει στη μεταλυκειακή εκπαίδευση και κατάρτιση. Επομένως το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να παρέμβει θεσμικά, στο χώρο της Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, εντός του πλαισίου της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ και μόνο, για να εκλείψουν τα ποικίλα αρνητικά φαινόμενα, και να πάψει να ισχύει η αναγνώριση των πάντων χωρίς κανόνες και όρια.

Λαμβάνοντας υπόψη τις παλαιότερες τοποθετήσεις της ΚΙΠΑΝ και αποφάσεις των οργάνων της ΠΟΣΔΕΠ καθώς και τις εξελίξεις –εθνικές και διεθνείς- και για να μην βρεθούμε στην ανάγκη να θεωρήσουμε ότι η Ελλάδα έχει την παγκόσμια πρωτοτυπία να διαθέτει Υπουργό των «Ιδιωτικών Κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων», ζητούμε από το Υπουργείο Παιδείας:

1. Να αποσύρει όλο το αποικιακού τύπου και καθαρά αντισυνταγματικό θεσμικό πλαίσιο, όπως ο Νόμος 3696/2008 για τα Κολέγια, το άρθρο 9 του Νόμου 4076/2012 και οι πρόσφατες διατάξεις του Μεσοπρόθεσμου καθώς και της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, που ουσιαστικά επιτρέπουν την ίδρυση εμπορικών ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
2. Να απαγορεύσει τη λειτουργία των επιχειρήσεων μεταλυκειακής εκπαίδευσης και κατάρτισης, που αφορά συνεργασία δικαιόχρησης (franchising) με ξένα πανεπιστήμια.
3. Να θεσμοθετήσει και να εφαρμόσει ουσιαστικό έλεγχο, αξιολόγηση και πιστοποίηση από αντίστοιχη εθνική ανεξάρτητη αρχή για οποιαδήποτε εκπαιδευτική λειτουργία επιτελείται εντός της ελληνικής επικράτειας. Η προσφυγή αποκλειστικά σε ξένες αρχές αξιολόγησης υποτιμά το επίπεδο του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, ενώ συγχρόνως προσβάλλει βάναυσα την εθνική αξιοπρέπεια και αποπνέει χαρακτηριστικά δουλικότητας της εποχής της αποικιοκρατίας!

Θεωρούμε υποχρέωσή μας να ενημερώσουμε την ελληνική οικογένεια – ειδικά αυτή με μέσο και χαμηλό εισόδημα- που εξετάζει το ενδεχόμενο να αναθέσει τη μεταλυκειακή μόρφωση των παιδιών της σε επιχειρήσεις αυτής της μορφής, να είναι ιδιαίτερα προσεκτική και να εξετάζει με περίσκεψη όσα αυτές απλόχερα υπόσχονται. Οι επιχειρήσεις αυτές κατά το νόμο μπορούν να απασχολούν εκπαιδευτικό προσωπικό με απαράδεκτα μειωμένα προσόντα, ενώ οι αξιολογήσεις ποιότητας που γίνονται από φορείς του εξωτερικού είναι αμφισβητούμενες –με βάση καταγεγραμμένες δηλώσεις στελεχών αυτών των εταιρειών.

Τέλος, δηλώνουμε ότι η ΚΙΠΑΝ θα εισηγηθεί στην προσεχή Συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής της ΠΟΣΔΕΠ (27 Σεπτεμβρίου 2013), την προσφυγή της Ομοσπονδίας στο Συμβούλιο της Επικρατείας μαζί με την ΟΣΕΠ/ΤΕΙ και τις Συνόδους Πρυτάνεων Πανεπιστημίων, Προέδρων ΤΕΙ και Προέδρων Συμβούλια Ιδρύματος των ΑΕΙ.

Ε Κ Τ Ε Λ Ε Σ Τ Ι Κ Η Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ε Ι Α της

Κ Ι Ν Η Σ Η Σ Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Α Κ Η Σ Α Ν Α Β Α Θ Μ Ι Σ Η Σ