Καρδίτσα ❤ Ζωντανές Web κάμερες - Live Webcams. Δείτε ζωντανά τα ομορφότερα σημεία του Νομού Καρδίτσας!

Κάντε κλικ στους παρακάτω συνδέσμους, δείτε την κάμερα της επιλογής σας και δείτε ζωντανά μέσω live streaming.

➡️ Κεντρική Πλατεία Καρδίτσας

➡️ Κέντρο Καρδίτσας

➡️ Εμπορικό Κέντρο Καρδίτσας

➡️ Πεζόδρομος Στέργιου Λάππα(κεντρικός), Καρδίτσα

➡️ Νεοχώρι(Λίμνη Πλαστήρα)

➡️ Πλαζ Πεζούλας(Λίμνη Πλαστήρα)

➡️ Μουζάκι Καρδίτσας

➡️ Τύμπανο Αργιθέας

➡️ Πευκόφυτο Καρδίτσας

➡️ Δρακότρυπα Καρδίτσας

➡️ Φυλακτή Καρδίτσας

➡️ Οικισμός Τσιαμαντέικα, Φυλακτής Καρδίτσας

➡️ Μετεωρολογικός Σταθμός Καρδίτσας

➡️ Μετεωρολογικός Σταθμός λίμνης Πλαστήρα

Διαβάστε περισσότερα »»

Κανάλια Καρδίτσας ❤ «Το προθεματικό ή υπερθεματικό ή αυξητικό «άλφα» (α) στην ντοπιολαλιά μας»

Άρθρο του Κωνσταντίνου Δ. Μαυρομμάτη.

Πολλά είναι τα ιδιώματα που έχει η ελληνική γλώσσα, σε διάφορες περιοχές της χώρας μας. Τα Κανάλια δεν μπορούσαν να εξαιρεθούν από το γενικό αυτό κανόνα. Έτσι το κατεξοχήν ευφωνικό φωνήεν «άλφα» (α), τόσο στην καθομιλούμενη επίσημη ελληνική γλώσσα όσο και στα κατά τόπους ιδιώματα, αποτελεί το συνηθέστερο και περισσότερο συχνά συναντώμενο γράμμα στο λεξιλόγιό μας. Κάτι το οποίο αποδείχνεται και από το ότι έχει την αδιαμφισβήτητη πρωτοκαθεδρία και την λεξικογραφική πρωτιά, σε όλα τα γνωστά λεξικά των διαφόρων χωρών του κόσμου.

Είναι το πρώτο γράμμα όχι μόνο της ελληνικής αλφαβήτου, αλλά και πολλών άλλων γλωσσών. Από αυτό αρχίζουν οι περισσότερες λέξεις, οι ελληνικές και οι ξένες, το γράμμα «α» επίσης τo συναντούμε πάρα πολλές φορές στις λέξεις των διαφόρων κειμένων. Ακόμα όμως, πιο πυκνή είναι η παρουσία του στα ιδιωματικά ελληνικά λεξιλόγια, όπου μάλιστα το συναντούμε ως προθεματικό ή υπερθεματικό, δηλ. να προφέρεται μπροστά από ορισμένες λέξεις ή ακόμη και αυξητικό, προκειμένου να επιτείνει και να αυξήσει τη σημασία μιας λέξης.

Με τον ίδιο τρόπο το συναντούμε και στην Καναλιώτικη ντοπιολαλιά, όπως αναγράφεται στο «Λεξικό Τοπικών Όρων και Ιδιωματισμών Καναλίων Καρδίτσας», το οποίο εξέδωσε ο Σύλλογος των εν Βόλω Καναλιωτών Καρδίτσης, το 1987. Αντί δηλ. οι παλαιότεροι Καναλιώτες, που μιλούσαν καθαρά την καναλιώτικη ντοπιολαλιά, να πουν «γλείφω το παγωτό» έλεγαν «αγλείφω του παγουτό», αντί να πουν «κολλάω στο αυτοκίνητο» έλεγαν «ακολλάου στ’ αυτοκίνητου», αντί να πουν «φουλτάκιασε η παλάμη μου από τη φωτιά» έλεγαν «φουλτάκιασι η απαλάμη μ’ απ’ τη φουτιά» κ.λπ. κ.λπ. Μερικές φορές μάλιστα το «άλφα»(α)αυτό δεν είναι προθεματικό ή αυξητικό, αλλά απλά αντικαθιστά ένα άλλο φωνήεν ή σπανιότερα έναν δίφθογγο, όπως π.χ. αντί να πουν οι παλιότεροι Καναλιώτες «έχω πέντε εγγόνια και δυο δισέγγονα» έλεγαν «έχου πέντι αγγόνια κι δυο δισέγγουνα», αντί να πουν «είσαι ελαφρός και μπορώ νασε σηκώσω» έλεγαν «είσι αλαφρός κι μπουρώ να σι σ’κώσου»κ.λπ. Δηλ. το «ε» το μετέτρεπαν σε «α». Κάποιες άλλες φορές, σπανιότερα, μπροστά από το «α» πρόσθεταν και ένα ακόμη γράμμα ή συλλαβή για να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τη σημασία της λέξης, όπως π.χ. «Μην κάθισι ντιπ, σύρι τ’ αγλήγουρα να παρ’ς νιρό απ’τη Βρύσ’ για ν’ αναπιάσου του προυζύμ’» ή «ανατρόμαξα να βρω του γουμάρ’ που ήταν μέσα στου ρέμα». Αλίευσα, αποταμίευσα, λοιπόν, από το ως άνω λεξικό τους όρους αυτούς και τους παραθέτω στη συνέχεια, με μια παραπομπή στην κανονική λέξη, ερμηνευμένη και με ένα απλό παράδειγμα.

Αβάστα=βάστα. Α βάστα λίγου τη μιριά αυτή για να φουρτώσου κι τηνάλλ' μιριά.
Αβδέλλα = βδέλλα. Σύρι να πάρ’ς πεντ’ – έξ αβδέλις για να τσι βάλου στου κουρμί μ’ κι να γιρέψου
αβραϊά=βραγιά. Θέλου να κόψου του νιρό κι να πουτίσου την άλλ’ την αβραϊά
αβρόχ'= βρόχος, παγίδα. Θα πααίνου να στήσου τ' αβρόχ' σι κείνου του πέρασμα, πέρα στου ρέμα.
Αγγίζου = εγγίζω. Σι λίγ' ώρα αγγίζουμι ικείν' τη ράχ', κιαπού πίσου είναι του χουργιό.
αγγόν'= εγγόνι. Έχου πέντι αγγόνια κι δυο δισέγγουνα.
Αγείτσα = γείτσα, στην υγεία σου. Αγείτσας, αγιεμ', να σι βγει σι καλό.
αγιέμ' = γιέ μου. Πότι έφτασις, αγιέμ κιόλας πέρα σ'τσι Νιρουφαές;
Αγκλίτσα = γκλίτσα. Σαν αρπάξου την αγκλίτσα, θα σι δείξου ποιος είμι 'γω.
Αγλείφου=γλείφω. Μην αγλείφ'ς του κουτάλ' ναβγάλ' κι άλλου μέλ', δε βγάν' άλλου.
Αγλήγουρα =γρήγορα. Τρέξι τ'αγλήγουρα για να προυκάν'ς τσι άλλ', που έφτασαν στην ίσια τη γραμμή.
Αγλίστρα = γλίστρα. Αυτούια στη στρουφή έχ' ναι μιγάλ' αγλίστρα. Ατήρα μην πέισ'.
Αγλιστράου = γλιστράω. Αγλίστρισι απ’ τα κρούσταλλα κι έπισι τέντα ρέντα καταή.
Αγραπώνου = γραπώνω. Κάτσι καλά μη σ’ αγραπώσου απ’ του λιμό κι σι πιτάξου στην καρβέλου
Aγροικάου = γροικώ. Είνι μικρό, αγιέμ, του πιδί κι δεν αγροικάει απού τέτοια.
Αδυάσμους = δυόσμος. «Αδυάσμους κι ου βασιλικός κι του μακιδουνίσι»(τραγούδι)
Αδοκάνη = δοκάνη. Παλιότιρα αλώνιζάμαν στου χουράφ’ μι την αδουκάν’.
αθημουνιά = θημωνιά. Ατήρα τί μιγάλ’ αθημουνιά έθκιασι η Πιρικλής.
αϊταίρ’=ταίρι. «Αϊταίρι μου περήφανο, πουλί μ’ ξενιτιμένο»(τραγούδι)
ακάμα = κάμα, ζέστη μεγάλη. Ίδρουσα απ' την ακάμα σήμιρα.
ακοίτα=κοίτα. Άμα δεν πιστεύ’ς, ακοίτα αυτή την εικόνα να δεις ότ’ δε σι λέου ψέματα.
ακόλλα = κόλλα. Πάρι αυτήν την ακόλλα, π’ ακουλλάει καλύτιρα.
ακόλλα = κόλλα.Πάρι αυτήν την ακόλλα για να γράψ'ς του γράμμα στου νουνόσ'.
ακόσια = κόσια, τρέξε. Ακόσια γλήγουρα να φτάσουμι πρώτ'.
ακουλλάου=κολλάω. Μι σάλιου δεν ακουλλάει, θέλ’ ακόλλα για ν’ακουλλήσ’ καλά.
αλάφ' =ελάφι. Η Μήτρους βρήκι αλάφ' αυτού σια πίσου κα τ'αμπέλια.
αλαφρός=ελαφρός. Είσι αλαφρός κι μπουρώ να σι σ'κώσου στα νώμιαμ'.
αλιμουριάζου = λιμουριάζω, αρπάζω, πιάνω βίαια κάποιον. Τουν αλιμούριαξι απ' του λιμό κι πάρ’τουν κατ’.
Αμάζα = μάζα. Πουλλές αμάζις έχ’ αυτό του χουράφ’, θέλ’ σβάρνισμα καλό.
Αμασκαίνου=μασκαίνω, βασκάνω, ματιάζω. «Φτου να μην αμασκαθείς».
Αμασχάλ’ = μασχάλη. Έχου ιδρώτα πουλύν κατ’ απ’ την αμασχάλη μ’.
αμπάρα = μπάρα. Αυτούια δα στου ρέμα είνιτα μιγάλ’ αμπάρα.
Αμπουδάου = εμποδίζω. Δε σ’ αμπουδάου ιγώ, πέρνα απού κει αν θέλ’ς να πιράεις τ’ αγλήγουρα.
Αμπ’δάου=πηδάω. Η Τραντάφ’λλους αμπ’δάει πουλύ κι φτάν’ ως πέρα.
Αμπήδαμα = πήδημα. Τέτοιου αμπήδαμα σαν του Ιππουκράτ’ δε ματαείδα.
Αμπούκα = μπούκα, μάγουλο. Η Γιώργους γιόμ’σι νιρό τσι αμπούκις.
Αμπουριά =πουριά, είσοδος. Άμα μπεις στου κήπου τράβηξι κι την αμπουριά για να κλείς’.
Αναγκώνας = αγκώνας. Βάρισα τουν αναγκώναμ’ κι μι πουνάει πουλύ.
Ανάμα = νάμα, το κρασί για τη Θεία Μετάληψη. Έδουσα κι τ’ ανάμα στουν παπά για πασχαλιά.
Άναργους =αργός. Αυτή η Μιλπουμέν’ είναι πουλύ άναργ’ στη δ’λειά.
Ανατρουμάζου=τρομάζω. Αρχίν’σι να κλουτσάει του μπλάρ’ κι ανατρόμαξα.
Ανατσουτσουρώνου=τσουτσουρώνω, σηκώνεται η τρίχα μ’ άμα ξύν’ς τουν πάφλου .
ανίλα = νίλα, κακοτυχία. Άμα έρθουν κατά δω οι Γιρμανοί, ανίλα στου χουριό.
αν’σάφ’ = νισάφι, αρκετά. Αν’σάφ’ να πάρου κι΄γω άριστα στ’ ιξιτάσεις.
Αξάδιρφους = εξάδελφος. Του ξέρ’ς απ’ σ’ έχου δεύτιρουν αξάδερφου;
Απαλάμ’ = παλάμη. Αν’ξι την απαλάμ’ς να δω μουνά ή ζυγά είνι τα κουκαλάκια.
Απαναθέ=από πάνω. Του θ’κόμ’ του χουράφ’ είνι απαναθέ απ’ του θ’κό σ’.
απαρατάου = παρατώ. Μόλις είδα τσι Γιρμανοί, απαρατάου του γουμάρ’ κι έτριξα να κρυφτώ.
Απ’θαμή = πιθαμή. Α μέτρα να δεις πόσις απ’θαμές είνι από δω ως ικεί.
Απίστουμα = μπρούμυτα. Του πιδί έπισι τ’απίστουμα κι χτύπ’σι στου κιφάλι τ’.
απλόχειρου = η παλάμη του χεριού σε σχήμα κούπας. Σύρι κι πιες νιρό μι τ’απλόχειρου σ’.
απού = που. Ικεί απού πήγα δε βρήκα καέναν. Ούλ’ λάχτ’σαν, πίσου απ ’τη ράχ’.
Απουλάου = πωλώ. Η Φαναριώτ’ς απουλάει ακριβά τσι τσ’κάλις.
Αρά = ρε. Ντιπ χαζός είσι αρά Μήτρου; Ποιος σ’ είπι, ότ’ σι ξιαράδιασάμαν.
Αρβίθ’=ρεβίθι. Ταχιά θα θκιάσου αρβίθια να φάμι ούλ’ αντάμα.
Αργατιά = εργατιά. «Καημέν’ αργατιά, ποια είν ’η απουλαβή σ’ την σήμερον ημέραν»;
Αρμάδα = ριμάδα. Η αρμάδα η τύχ’, πότι θα γιλάσ’ κι σι μένα;
Αρμάζου = ρημάζω, «ζιω κι αρμάζου». Αρμάζ’ αυτό του χουράφ’ ακάμουτου πουλλά χρόνια.
α-σιαπέρα = σιαπέρα, τα πέρα. Α – σιαπέρ’ απουκει που θα μη πεις ιμένα ψέφτ’.
Ασίμπα=σίμπα (τηφωτιά). Ασίμπ’, αγιεμ’, τη φουτιά να μη σβήσ’.
Ασκάλα = σκάλα. Σύρι κι πάρι την τρανή την ασκάλα για ν’ανιβείς ικεί ψ’λα.
ασμάδα = σημάδα. Έχ’ς πλατσκουτή ασμάδα, κιαπέ θα σ’ έλιγα ιγώ πώς κιρδάς.
Ασπουλλάτ’ =σπολλάτη, ευτυχώς. Ασπουλλάτ’ ήρθι ςκι μ’ έδουσις ένα χιράκ’, αλλιώς;
Αστόρ’ = στόρι (παραθύρων). Σαν έβαλα τα καλά τ’αστόρια, έλαμψι του σπίτι μ’.
αστρέχα=στρέχα. Σύρι πίσου στην αστέχα να φκιάεις τ’αυλάκ’, για να φεύγ’ του νιρό.
Ασφάκα = σφάκα. Ατήρα πόσις ασφάκις έχ’ ικείν’ η πλαϊά.
Ασχαίνουμι=σιχαίνομαι. Ασχαίνουμι να φάου απ’ του θ’κόσ’ του πιάτου.
Ασχασιά = σιχασιά. Σκέτ’ ασχασιά είνι αυτήν η βούλια στου δρόμου για του Φανάρ’.
Ατήρα = τήρα, κοίτα. Ατήρα να δεις τι τσικλιμάκια μι κάν’ αυτό του γουμάρ’.
Ατηράου = τηράω, κοιτάζω. Τι κάθισι κι μ’ ατηράς; Δε σι κάνου στου μάτ’;
Ατραγασιά = τραγασιά. Χουιάζ’ η Θουμάς η Παγών’ς απ’ την ατραγασιά «όξ ‘απ’τ’ αμπέλια».
Αυγινή=Ευγενία. ΗΑυγινή κι ουΑλκιβιάδ’ς του Μόσιαλου ήταν διπλάρ’κα πιδιά.
Αφουκάλ’ = φουκάλη, σκούπα. Πάρι, αγιέ μ’, την αφουκάλ’ κι σκούπ’σι λίγου τη ρούγα.
Αφτουράου = φτουράω, κάνω γρήγορα. Η Πιρσιφών’ αφτουράει πουλύ στ’ αρμάθιασμα.
Αχείλια = χείλια. Πουλύ κόκκινα έβαψι τ’ αχείλιατ’ς αυτή η Πόπ’, σα δε ντρέπιτι.
Αχιλώνα =χελώνα. Βρήκα αχιλώνα στη μέσ’ του δρόμου κι παρά λίγου να την πατήσου.
Αχώρια=χώρια. «Ημείς μαζί δεν κάνουμι κι αχώρια δεν μπορούμε»(τραγούδι).

Εν Καναλίοις - Λεύκωμα Ενθυμήσεων

Διαβάστε περισσότερα »»

Μια συγκινητική ιστορία δυο αδελφών από το Παλαιοκκλήσι Καρδίτσας ❤ Αρνήθηκε να βομβαρδίσει τον αδελφό του

Γράμμος 1949: Πιλότος αρνήθηκε να βομβαρδίσει τον αδελφό του. (του Περικλή Καπετανόπουλου)

Μια συγκινητική και ανθρώπινη ιστορία δυο αδελφών που καταγόντουσαν από το Παλαιοκκλήσι Καρδίτσας.
Ο ένας ο Ιωάννης Καλτσάς υπηρετούσε το 1949 ως πιλότος στην Πολεμική Αεροπορία με το βαθμό του Υποσμηναγού. Ο άλλος είχε καταταγεί στον ηρωικό Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ).

Στην μάχη του Γράμμου και του Βίτσι προς το τέλος των μαχών, το καλοκαίρι του 1949, ο πιλότος πήρε διαταγή να βομβαρδίσει με βόμβες "Ναπάλμ" τις οχυρώσεις των μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού στο Γράμμο.
Στις γραμμές του Δ.Σ.Ε και στα τμήματα του Γράμμου υπηρετούσε ο αδελφός του.

Ο Ιωάννης Καλτσάς ανέβηκε στο μαχητικό αεροπλάνο του, αμερικανικής κατασκευής και προελεύσεως, χωρίς να πει κουβέντα.
Οταν έφτασε στο σημείο που έπρεπε να αδειάσει τις "Ναπάλμ", το φορτίο θανάτου που κουβαλούσε κάτω από φτερά του, η συνείδηση του δεν του επέτρεψε να το κάνει.
Μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου πήρε την απόφαση του.
Να μην βομβαρδίσει τον αδελφό του, αλλά και πίσω δεν μπορούσε να γυρίσει γιατί τον περίμενε το εκτελεστικό απόσπασμα.
Τα σύνορα ήταν κοντά, πολύ κοντά από εκεί που τον διέταξαν να σκορπίσει τον θάνατο.
Έστριψε το αεροπλάνο και προσγειώθηκε σε αλβανικό έδαφος.
Μια μεγάλη περιπέτεια, που κράτησε πάνω από 30 χρόνια, μόλις άρχιζε.

Στην Ελλάδα, το γεγονός κρατήθηκε κρυφό. Δεν συνέφερε να μαθευτεί ότι ένας πιλότος του κυβερνητικού στρατού με ένα μαχητικό αεροπλάνο, τελευταίου τύπου, από αυτά της αμερικανικής χρυσοπληρωμένης βοήθειας, "αυτομόλησε" και βρίσκεται στα χέρια των "συμμοριτών".
Ο Ιωάννης Καλτσάς ακολούθησε τους μαχητές του ΔΣΕ στην πολιτική προσφυγιά, μετά τον Αύγουστο του 1949.

Έζησε πολιτικός πρόσφυγας στην Πολωνία απ΄όπου και επέστρεψε στην Ελλάδα από τούς τελευταίους.
Το 1999-2000 ο Δήμαρχος Καρδίτσας Χρήστος Τέγος έδωσε το όνομα του σε οδό στην ιδιαίτερη πατρίδα του το Παλαιοκκλήσι Καρδίτσας παρουσία του ηρωικού πιλότου Ιωάννη Καλτσά!

Την ξεχασμένη ιστορία του πιλότου που αρνήθηκε να πυρπολήσει ανθρώπους και δένδρα και να δολοφονήσει τον ίδιο του τον αδελφό, έφερε στην επιφάνεια ο Θανάσης Αποστολίκας.
Οι φωτογραφίες περιέχονται στο βιβλίο του συγγραφέα Χρήστου Μπάγκου " ΠΑΛΑΙΟΚΚΛΗΣΙ εικόνες απ' το χθες".

Επιμέλεια : Περικλής Καπετανόπουλος Πηγή: https://www.ilioupoligiaolous.gr/article.php?id=32560

Διαβάστε περισσότερα »»

Η αγροτική εξέγερση του 1910 στην Καρδίτσα ❤

 

του Κώστα Καρδαρά *

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881, μεγάλες εκτάσεις γης βρέθηκαν στα χέρια ενός περιορισμένου αριθμού ατόμων πού έχοντας αγοράσει ή με άλλο τρόπο αποκτήσει τους τίτλους ιδιοκτησίας από τους Τούρκους, βρέθηκαν έτσι ιδιοκτήτες της. Αυτοί είναι οι περίφημοι τσιφλικάδες. Από την άλλη πλευρά, η πλειονότητα των αγροτών βρέθηκαν να είναι ακτήμονες και έτσι αναγκάζονταν να δουλεύουν στα κτήματα των τσιφλικάδων, υποχρεούμενοι να τους παραχωρούν μεγάλο μέρος της σοδειάς, ζώντας έτσι σε άθλιες πραγματικά συνθήκες και υφιστάμενοι επιπλέον και την βία των γαιοκτημόνων πού με αυτό τον τρόπο προσπαθούσαν να προστατέψουν τα συμφέροντά τους.

Αυτή η κατάσταση, αυθαίρετη στην αρχή, νομιμοποιήθηκε στη συνέχεια (1906) με αποτέλεσμα όλη η Θεσσαλία να είναι ένα καζάνι πού βράζει, με πλήθος κατά τόπους εξεγέρσεων. Σταδιακά το βάρος του αγώνα μετατοπίστηκε στη δυτική Θεσσαλία με την ίδρυση Γεωργικών Συνδέσμων στα Τρίκαλα και στην Καρδίτσα πού τελικά ανέλαβε και την πρωτοπορία του αγώνα.

Δημήτριος Μπούσδρας

Το 1909 ιδρύεται ο Γεωργικός Πεδινός Σύνδεσμος της Καρδίτσης πού οι διεργασίες της ιδρύσεώς του είχαν ήδη αρχίσει από το 1906. Πρόεδρός του ήταν ο Δημήτριος Μπούσδρας, ένας νεαρός δικηγόρος από το Προάστιο (Παραπράσταινα) της Καρδίτσας, μετέπειτα βουλευτής, ένας πραγματικά χαρισματικός άνθρωπος, ο οποίος συγκέντρωσε και μορφοποίησε μεθοδικά τις αγροτικές κινητοποιήσεις ώστε να έχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Έχοντας ένα εξαιρετικό επιτελείο από επιστήμονες, διανοούμενους, επαγγελματίες και αγρότες ανέλαβε την ηγεσία του κινήματος πανθεσσαλικά. Αντιπρόσωποι του Συνδέσμου της Καρδίτσας μετέβησαν στις άλλες πόλεις της Θεσσαλίας όπου οργάνωσαν τοπικές συσκέψεις, ίδρυσαν τοπικές επιτροπές και δημιούργησαν άτυπους τοπικούς συνδέσμους. Παράλληλα επιτροπή του συνδέσμου στην Αθήνα προσπαθούσε με έντονες πιέσεις να εγκριθεί νομοσχέδιο για τη λύση του αγροτικού ζητήματος το οποίο είχε υποβληθεί από Καρδιτσιώτη επίσης βουλευτή. Ιδρύεται η πανθεσσαλική επι­τροπή αγώνα με 300 μέλη και πρόεδρο τον Δ. Μπούσδρα. Αποφασίστηκε για να ενισχυθεί η διαπραγματευτική ικανότητα της επιτροπής στην Αθήνα, να γίνει κλιμάκωση του αγώνα με κινητοποιήσεις σε όλες τις Θεσσαλικές πόλεις.

Χρήστος Σάλτας

Έτσι στα τέλη του 1909 και στη αρχή του 1910 διοργανώνεται μιά σειρά συλλαλητηρίων στην Καρδίτσα και σε άλλες Θεσσαλικές πόλεις με κορυφαίες της διαδηλώσεις της 27ης Φεβρουαρίου σε διάφορες πόλεις της Θεσσαλίας με μεγαλύτερη σε συμμετοχή και δυναμισμό αυτή της Καρδίτσας με ένα μάλιστα νεκρό, τον αγρότη Χρήστο Σάλτα από το Ανώγι και αρκετούς τραυματίες. Έτσι το πρώτο αίμα των μεγάλων και καθοριστικών αγροτικών κινητοποιήσεων του 1910 χύθηκε στη Καρδίτσα στις 27 Φεβρουαρίου. Κατόπιν, η επιτροπή προεδρεύοντος του Μπούσδρα, αποφάσισε για καλύτερη διεισδυτικότητα και αποτελεσματικότητα του αγώνα, την μεταφορά του κέντρου βάρους του στην Λάρισα, με αποτέλεσμα τη μεγάλη διαδήλωση στη Λάρισα με τα γνωστά αιματηρά γεγονότα του Κιλελέρ (Κυψέλη Λαρίσης), του Τσουλάρ (Μελία Λαρίσης) και της Πύλης Φαρσάλων.

Καρδίτσα: Μνημείο πεσόντων Αγροτών

Τα γεγονότα αυτά, που κατετάραξαν τις τότε κυβερνήσεις, μια και τότε η Θεσσαλία ήταν παραμεθόριος περιοχή, οδήγησαν τελικά στην νομοθετική ρύθμιση και επίλυση του αγροτικού ζητήματος με την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών αρκετά χρόνια μετά συγκεκριμένα με νόμο ενός άλλου Καρδιτσιώτη του Νικολάου Πλαστήρα το 1923.

Μετά τα γεγονότα του Κιλελέρ 71 άτομα (μεταξύ των οποίων ο Δ. Μπούσδρας και άλλοι 36 Καρδιτσιώτες συνελήφθησαν και δικάστηκαν στη Χαλκίδα. Παρά τις έντονες κρατικές παρεμβάσεις και πιέσεις προς αιώνια δόξα της Ελληνικής Δικαιοσύνης, αθωώθηκαν όλοι.

Ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Καρδίτσας και των ανθρώπων της στους αγώνες για κοινωνική απελευθέρωση των αγροτών είναι σήμερα ξεχασμένος και υποβαθμισμένος. Σήμερα πού η αγροτική τάξη βάλλεται, συρρικνώνεται και απειλείται με εξαφάνιση ή σε μία νέου τύπου δουλοπαροικία, κάτω από τα πυρά των μηχανισμών της παγκοσμιοποίησης είναι περισσότερο από ποτέ απαραίτητο, να υπενθυμίσουμε και να εξάρουμε τον ρόλο των ηρωικών και φωτισμένων εκείνων ανθρώπων των πρωτοπόρων του αγροτικού κινήματος στη Θεσσαλία, αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Υ.Γ. Και για όσους τυχόν θα απορούσαν γιατί αυτός ο μεγάλος αγωνιστής περνά απαρατήρητος και δεν τιμάται όπως του αξίζει από όλους αυτούς τους δήθεν προοδευτικούς και δήθεν κοπτόμενους για τους κοινωνικούς αγώνες και δικαιώματα παραθέτουμε ένα απόσπασμα του βιβλίου του «Η απελευθέρωσις των σκλάβων αγροτών» ενδεικτική της πολιτικής του φιλοσοφίας πού εξηγεί και τον παραγκωνισμό του από τα παράσιτα του ψευτοπροοδευτικού κατεστημένου: «Ο Κομμουνισμός κρατικοποιεί την γην και μεταβάλλει όλα τα χωρία της Ελλάδος εις τσιφλίκια διευθυνόμενα υπό υπαλλήλων. Προγράφει την Ατομικήν Ελευθερίαν. Επιβάλλει την Δουλείαν, πολιτικήν και αγροτικήν…. Είναι πολίτευμα τυραννικόν».

* Ο Κώστας Καρδαράς, απεβίωσε την Τετάρτη12 Οκτωβρίου, το 2016, σε ηλικία 61 ετών. Από το 1988 υπηρετούσε ως χειρούργος ιατρός στην κλινική του Νοσοκομείου Καρδίτσας κι εκεί άφησε την τελευταία του πνοή, παλεύοντας με την επάρατη νόσο. Για όσους τον γνώριζαν, υπήρξε ένας εξαίρετος επιστήμονας όσο και άνθρωπος και οικογενειάρχης... Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει.

https://www.e-grammes.gr/

Διαβάστε περισσότερα »»

Οι 5 καλύτερες αποδράσεις στον Νομό Καρδίτσας ♥

Λίμνη Σμοκόβου

Τρεις λίμνες, απολαυστικές εναλλακτικές δραστηριότητες για να ξεφύγετε από την καθημερινότητα της πόλης, αλλά και πανέμορφα χωριά σε απίστευτα τοπία που περιμένουν να τα ανακαλύψετε. Ο Νομός Καρδίτσας έχει τα πάντα και μπορεί να φιλοξενήσει τόσο τον κοσμοπολίτη ταξιδιώτη όσο και τον εξερευνητή της φύσης

1. ΟΙ ΛΙΜΝΕΣ
Το 1925 ο Νικόλαος Πλαστήρας εμπνεύστηκε τη δημιουργία μιας λίμνης που άλλαξε τη φυσιογνωμία της περιοχής και έβαλε δυναμικά την Καρδίτσα στον τουριστικό χάρτη. Σήμερα όλη η δυτική πλευρά είναι άκρως ανεπτυγμένη τουριστικά, ενώ το ίδιο αρχίζει να συμβαίνει και στην ανατολική. Υδροποδήλατα, κανόε - καγιάκ, mountain bike, τοξοβολία, πεζοπορία είναι μερικές από τις δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε στη λίμνη. Για πληροφορίες αναφέρουμε ενδεικτικά τις εταιρείες: Τavropos (τηλ. 6977740066,

24410 92552, www. tavropos. com), Τrekking Ηellas Δυτικής Θεσσαλίας (τηλ. 24310 87964, www. trekking.gr). Στον νομό όμως μπορείτε να επισκεφτείτε επίσης τη λίμνη Στεφανιάδας, καθώς και αυτή του Σμοκόβου κοντά στα ομώνυμα Λουτρά.

Λίμνη Πλαστήρα 

2. ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Όταν το οροπέδιο της Νεβρόπολης πλημμύρισε από τα νερά της λίμνης Πλαστήρα οι καλλιέργειες (σιτάρια, καλαμπόκια, φασόλια κ.λπ.) σταμάτησαν. Μία παραγωγή έμεινε ανεπηρέαστη από τα νερά της λίμνης και εξακολουθεί να δίνει δουλειά σε εκατοντάδες ντόπιους: το κρασί. Η αμπελοκαλλιέργεια στον Νομό Καρδίτσας γίνεται στις περιοχές Δαφνοσπηλιάς, Μουζακίου και στην αμπελουργική ζώνη που περιβάλλεται από τους οικισμούς Μοσχάτου, Μορφοβουνίου και Μεσενικόλα όπου παράγεται το ΟΠΑΠ Μαύρο Μεσενικόλα. Πρόκειται για κόκκινο, ξηρό κρασί το οποίο συνοδεύει κρέατα με ελαφριές σάλτσες. Στο Μεσενικόλα θα βρείτε οινοποιεία με εξαιρετικά κρασιά.

3. Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ
Οι περίπατοι στους πεζόδρομους της πόλης, οι βόλτες με το ποδήλατο (στο εκτεταμένο δίκτυο), αλλά και οι ατελείωτες στιγμές χαλάρωσης στην καταπράσινη όαση του « Παυσίλυπου », περιλαμβάνονται στο πλούσιο «μενού» μιας απόδρασης στην Καρδίτσα. Αξίζει να επισκεφτείτε το δημοτικό Ιστορικό- Λαογραφικό Μουσείο « Λάμπρου και Ναυσικάς Σακελλαρίου » (τηλ. 24410

76305), το Μουσείο Λέσχης Φωτογραφίας και Κινηματογράφου (τηλ. 24410 26587) στη δημοτική αγορά, τη Δημοτική Πινακοθήκη (τηλ. 24410 79919), το Αρχαιολογικό Μουσείο (θα ανοίξει σύντομα τηλ. 24410 25217-9), το Άλσος Παπαράτζας και το Μουσείο Ύδρευσης ΔΕΥΑΚ (τηλ. 24410 25301). Κοντά στην Καρδίτσα μπορείτε να επισκεφτείτε το ιστορικό χωριό του Φαναρίου με το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό κάστρο της Δυτικής Θεσσαλίας στην κορυφή του λόφου, το χωριό Κανάλια, αλλά και το Μουζάκι που αποτελεί το ιδανικό εφαλτήριο για εκδρομές στα χωριά της Ανατολικής Αργιθέας, της Αργιθέας και του Αχελώου.

4. ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΣΤΑ ΔΥΤΙΚΑ
Με αφετηρία το Μουζάκι αξίζει να εξερευνήσετε τηνπεριοχή της Ανατολικής Αργιθέας και τα Πετρίλια με φόντο τα πυκνά δάση. Η δεύτερη εκδρομή που μπορείτε να κάνετε είναι προς την Αργιθέα και τα χωριά του Δήμου Αχελώου.

5. Η ΡΕΝΤΙΝΑ
Η «βασίλισσα των Αγράφων» προσφέρεται για ατελείωτους περιπάτους στα πυκνά δάση που την τριγυρίζουν. Αξίζει όμως να δείτε το Εκκλησιαστικό Μουσείο, το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης και τη Μονή Ρεντίνας σε ένα καταπράσινο τοπίο έξω από το χωριό.

Κονδύλης Λεωνίδας

Πηγή: https://www.tanea.gr/

Διαβάστε περισσότερα »»

Μεσενικόλας Καρδίτσας ♥ Το μπαλκόνι της Θεσσαλίας

Φωτογραφία: Μεσενικόλας Το Μπαλκόνι Της Θεσσαλίας

Μεσενικόλας ένα από τα πιο όμορφα και ιστορικά χωριά

Το χωριό

Ο Μεσενικόλας είναι ένα από τα πιο όμορφα και ιστορικά χωριά του νομού Καρδίτσας κοντά στη λίμνη Πλαστήρα. Σε υψόμετρο επτακοσίων μέτρων περιτριγυρισμένο από δάση δρυός και καστανιάς, το χωριό χαρακτηρίζεται σαν το μπαλκόνι της Θεσσαλίας, αφού απ’ τον Μεσενικόλα το βλέμμα σας φθάνει ως τον Όλυμπο και το Πήλιο.

Οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται κυρίως με την αμπελοκαλλιέργεια και την παραγωγή κρασιού και τσίπουρου. Στους αμπελώνες του χωριού καλλιεργείται η τοπική ποικιλία « ΜΑΥΡΟ ΜΕΣΕΝΙΚΟΛΑ» η οποία μαζί με τις ποικιλίες « ΣΙΡΑΧ» και «ΚΑΡΙΝΙΑΝ» δίνει το εκλεκτό κρασί ονομασίας προέλευσης ανώτερης ποιότητας. Το χωριό βρίσκεται πάνω στο οδικό κύκλωμα της λίμνης Πλαστήρα για τη δημιουργία της οποίας προσέφερε τις περισσότερες καλλιεργήσιμες εκτάσεις από κάθε άλλο χωριό της περιοχής. Η παραλίμνια περιοχή του χωριού είναι αυστηρά προστατευόμενη περιοχή απαλλαγμένη από κάθε μορφής δόμηση και προσφέρει στους επισκέπτες της αξέχαστες στιγμές γαλήνης και ηρεμίας. Περιοχή ιδανική για πεζοπορία , ορεινό ποδήλατο, ψάρεμα, κυνήγι και αξέχαστη επαφή με τη χωρίς προηγούμενο ποικιλότητα της ντόπιας χλωρίδας και πανίδας.

Φωτογραφία: Μεσενικόλας Το Μπαλκόνι Της Θεσσαλίας

Ιστορία του χωριού

ΜΕΣΕΝΙΚΟΛΑΣ ΡΩΜΑΊΚΑ ΧΡΟΝΙΑ-ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ

Το χωριό Μεσενικόλας βρίσκεται στα ίχνη μιας αρχαίας μικρής πόλης της Θεσσαλιώτιδας, της Πολίχνας.

Η Πολίχνα ήταν ένα από τα οχυρά φρούρια που περιέβαλλαν την αρχαία Μητρόπολη και ήλεγχε το πέρασμα από το οποίο ξεχύνονταν και έκαναν επιδρομές στο Θεσσαλικό κάμπο οι αρχαίοι Δόλοπες και Αθαμάνες.

Πριν καταστραφεί το οχυρό της Πολίχνας στα χρόνια της Φραγκοκρατίας, είναι πιθανό ότι οι κάτοικοι μετά από μικρή μετακίνηση, λόγω κατολισθήσεων, έκτισαν το καινούργιο χωριό.

Το όνομα προέρχεται από κάποιον μεγάλο νοικοκύρη του χωριού, που οι Φράγκοι ονόμαζαν Μεσιέ – Νικόλα. Ο ίδιος ίσως να έφερε στην περιοχή την αμπελοκαλλιέργεια και συγκεκριμένα την ποικιλία «Μαύρο Μεσενικόλα», η οποία δεν καλλιεργείται σε άλλη περιοχή της χώρας μας.Σημειωτέον ότι η Θεσσαλία έζησε 110 περίπου χρόνια τη δουλοπαροικία των Φράγκων.

Σύμφωνα όμως με μια άλλη εκδοxή που στηρίζεται στις πληροφορίες του ιστορικού Γουίλιαμ Μίλλερ στο έργο του «Η Φραγκοκρατία στην Ελλάδα» η ονομασία προέρχεται από τον πρωτοστάτορα και βάιλο της Αχαΐας Νικολά Σαντομέρ τον ΙΙΙ. Ο πρωτοστάτορας Νικολά Σαντομέρ ήταν αρχηγός στρατεύματος 40.000 περίπου ανδρών, έφθασε στην περιοχή μας το 1304, για να ξαναπάρει το κάστρο του Φαναρίου από τη βασίλισσα της Ηπείρου Άννα, που το είχε καταλάβει αυθαίρετα. Επειδή όμως δεν έγινε τελικά πόλεμος, αφού η βασίλισσα της Ηπείρου Άννα συνθηκολόγησε, το στράτευμα ήταν πια άχρηστο και διαλύθηκε στη Θεσσαλία. Είναι λοιπόν πιθανό ένα τμήμα του στρατεύματος να ανέβηκε στην πρώτη οροσειρά των Αγράφων όπου του παραχωρήθηκαν τίτλοι ιδιοκτησίας και εγκαταστάθηκε στον οικισμό που βρήκε ή ίδρυσε και που τελικά πήρε την ονομασία Μεσενικόλας από το μικρό όνομα του αρχηγού της εκστρατείας. Μέχρι τις ημέρες μας μια τοποθεσία στο χωριό μας ονομάζεται «Κυρ-Νικ» (Του κυρίου Νίκου).

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ

Ο Μεσενικόλας εμφανίζεται για πρώτη φορά ως συγκροτημένος οικισμός σε γραπτό κείμενο με το όνομα Μοσνικόλας, στην απογραφή τμήματος της Θεσσαλίας που πραγματοποίησε ο Μουράτ Μπέης στα 1454 – 1455. Η πληροφορία βασίζεται σε αδημοσίευτο ακόμα κατάστιχο, που φυλάσσεται στα Αρχεία του Προεδρικού Συμβουλίου της Κωνσταντινούπολης. Η παραφθορά του ονόματος σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί, ως διαφορετικό όνομα από το σημερινό.

Ο Μεσενικόλας όπως και η υπόλοιπη περιοχή, από το 1525, που υπογράφηκε η περίφημη συνθήκη της αυτονομίας των Αγράφων (Συνθήκη Ταμασίου) έζησε σε καθεστώς αυτοδιοίκησης μέχρι και την εποχή του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος καταπατώντας τη συνθήκη (1790), κατάλυσε την αυτονομία των Αγράφων.

Την επόμενη γραπτή μαρτυρία την έχουμε από την κτητορική επιγραφή της εκκλησίας της Παναγίας του Μεσενικόλα που αναφέρει το δωρητή της αγιογράφησης το έτος 1637.

Η επόμενη μαρτυρία προκύπτει από το αδημοσίευτο χειρόγραφο πωλητήριο έγγραφο της 17-11-1785 μεταξύ κάποιου Μεσενικολίτη Στέργιου Ψημμενόπουλου (Ψημμένου) και του Τούρκου Χοσίναγα.

Το 1821 τα χωριά των Αγράφων επαναστάτησαν. Εναντίον τους επέδραμε ο Μαχμούτ πασάς Δράμαλης από τη Λάρισα και μετέπειτα καταστράφηκαν τελείως από τον Μουσταή Πασά της Σκόνδρας κατά την πορεία του προς το Καρπενήσι στα 1823.

Το 1833 με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους η Θεσσαλία έμεινε στην κατεχόμενη από τους Οθωμανούς περιοχή. Ο Μεσενικόλας ορίσθηκε έδρα της Αστυνομικής Διοίκησης Νεβρόπολης (ΚΟΛ) και από τότε αποτέλεσε για πολλές δεκαετίες το διοικητικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής.

Στις 26 Ιουνίου 1848 ο Μεσενικόλας λεηλατήθηκε από συμμορία διακοσίων ενόπλων επιδρομέων με επικεφαλής τους ληστές Γεωργάκη Τσάμη, Ταργαζίκη και Εντέμ Αγά. Οι κλέφτες φόρτωσαν στα υποζύγια του χωριού όση πραμάτια μπορούσαν να σηκώσουν και έφυγαν. Σε αναφορά του οδηγού εθνοφυλάκων του δήμου Κτημενίων προς τον έπαρχο Ευρυτανίας αναφέρεται χαρακτηριστικά: «… επήγαν εις Μεσενικόλα και τον εχάλασαν και όσα δεν ημπόρεσαν δεν έκαμαν, και τράβηξαν και εβγήκαν εις την Οξειάν…». Ο τούρκος διοικητής της Θεσσαλίας Χατζή Χουσεΐν θεώρησε σαν υπεύθυνους για τη λεηλασία τον καπετάνιο Αγράφων Χρήστο Βούλγαρη ( που είχε στην υπηρεσία του τον Ταργαζίκη) και τους καπεταναίους και πρώην ληστές Καλτσά και Ασίκη τους οποίους συνέλαβε με δόλο και αμέσως απαγχόνησε. Ο Γεωργάκης Τσάμης συνελήφθη αργότερα στην Ελληνική επικράτεια, αλλά δεν έγινε γνωστή η τύχη του.

Το 1854 εκδηλώθηκε στην περιοχή επαναστατικό κίνημα το οποίο όμως κατέστειλαν οι Τούρκοι.

Η επανάσταση του 1878 αναπτέρωσε τις ελπίδες των κατοίκων της Νεβρόπολης για ανεξαρτησία. Οι επαναστάτες συνήλθαν στο Μεσενικόλα προκειμένου να ορίσουν την προσωρινή διοίκηση των Αγράφων. Το κείμενο της προκήρυξης έχει ως εξής: «Συνελθόντες οι υποφαινόμενοι κάτοικοι των διαφόρων χωρίων, επιφορτισμένοι με ιδιαιτέραν εντολήν των χωρίων μας, όπως εκλέξωμεν τα μέλη της προσωρινής διοικήσεως των Αγράφων, πλην του Κολ Ρεντίνης, εξελέξαμεν ως τοιαύτα τους κ. Απόστολον Βασαρδάνην, Γεώργιον Χριστούλαν, Γεώργιον Λαγών, Δημήτριον Ψάραν, Αναγνώστην Βλέτσαν, Θωμάν Ποζούν, και Β. Πολύζον. Εις τα μέλη ταύτα της προσωρινής διοικήσεως δίδομεν την ρητήν εντολήν να διοικώσιν τον τόπο κατά νομον, να παριστώσι τα δίκαια μας ενώπιον της ελευθέρας Ελλάδος και της πεφωτισμένης Ευρώπης και εν γένει να πράττωσι παν ότι εγκρίνωσι δια την διοίκηση του τόπου και να αποτινάξωμεν τον αφόρητον ζυγόν της Τουρκοκρατίας και ενωθώμεν μετά της Μητρός μας Ελλάδος υπό το σκήπτρον του λαοφιλούς υμών και σεπτού Βασιλέως Γεωργίου του Α.1878 Απριλίου 5, Μεσηνυκόλα.

Φωτογραφία: Μεσενικόλας Το Μπαλκόνι Της Θεσσαλίας

ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

Η απελευθέρωση της Θεσσαλίας το 1881 βρίσκει τον Μεσενικόλα με 961 κατοίκους και το χωριό αμέσως γίνεται η πρωτεύουσα του Δήμου Νεβροπόλεως. Στο Δήμο Νεβροπόλεως συμπεριλαμβάνονται τα χωριά:Βουνέσι (Μορφοβούνι), Κερασιά, Στουγκο (Κρυονέρι), Μπεζούλα (Πεζούλα), Σερμενίκο (Φυλακτή) , Νεοχώρι, Πορτίτσα, Αγ. Γεώργιος, Μπλάσδο (Μοσχάτο) και Ιερά Μονή Κρυεράς Πηγής (Μονή Κορώνας).

Μετά τον ατυχή πόλεμο του 1897, οι Τούρκοι κατέλαβαν την πεδινή Θεσσαλία, οπότε στο Μεσενικόλα εγκαταστάθηκαν οι ελληνικές πολιτικές και στρατιωτικές αρχές της πόλης της Καρδίτσας και η μεραρχία Τρικάλων του Ελληνικού Στρατού με επικεφαλής το διοικητή της Μεταξά.

Τις ημέρες της υποχώρησης του Ελληνικού στρατού το κράτος βρέθηκε σε κατάσταση διάλυσης και μία μεγάλη ομάδα καταδίκων κατάφερε να αποδράσει από τις φυλακές της Χαλκίδας. Οι δραπέτες αυτοί ήλθαν και εγκαταστάθηκαν στο Βουνέσι όπου άρχισαν τη δράση τους ληστεύοντας κατ’ αρχήν τους Βουνεσιώτες. Στις 23 Μαΐου 1897 επέδραμαν και στο Μεσενικόλα για να ληστέψουν τους ντόπιους και τους πρόσφυγες που είχαν ανεβεί στο χωριό απ’ την Καρδίτσα. Η επιδρομή αποκρούστηκε. Κατά τη σύγκρουση σκοτώθηκε μία ηλικιωμένη γυναίκα (σύζυγος Γεωργίου Κάτσιανου) ενώ τραυματίστηκαν τρεις πρόσφυγες. Μετά από λίγες ημέρες η επιδρομή επαναλήφθηκε με αποτέλεσμα να διεξαχθεί ολοήμερη μάχη στα βόρεια όρια του χωριού. Τις απογευματινές ώρες σκοτώθηκε ο επικεφαλής των ληστών Τσιούκας οπότε οι επιδρομείς αποχώρησαν άπρακτοι.

Μετά το 1924 στο Μεσενικόλα εγκαθίσταται και κατοικεί για μεγάλο χρονικό διάστημα ο καταγόμενος από το Μορφοβούνι στρατηγός και μετέπειτα πρωθυπουργός Νικόλαος Πλαστήρας.

Οι Μεσενικολίτες συμμετέχουν σ’ όλους τους αγώνες για την ελευθερία και πληρώνουν βαρύ φόρο αίματος. Στο Μακεδονικό αγώνα συμμετέχουν ο Νταής Χρήστος (Καπετάν Τσιάρας) υποστράτηγος και άλλοι. Το χωριό έχει τριάντα νεκρούς στους Βαλκανικούς αγώνες και στη Μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή.

Στον πόλεμο της Αλβανίας, πέφτει ηρωικά (11-12-40) ο Γεώργιος Βασαρδάνης που κατατάχτηκε εθελοντικά με το βαθμό του λοχαγού καθώς και άλλοι δύο Μεσενικολίτες.

Στην περίοδο της φασιστικής κατοχής οι Μεσενικολίτες μαζί με τους κατοίκους των άλλων χωριών της περιοχής, εντάσσονται ενεργά στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης με αποτέλεσμα τον Ιούνιο του 1943 οι Ιταλοί να κάνουν επιδρομή στην περιοχή και να κάψουν τα χωριά. Στον Μεσενικόλα οι κατακτητές σκότωσαν τον Παπά και άλλους έντεκα αμάχους που βρήκαν μέσα στο χωριό. Άλλους δώδεκα Μεσενικολίτες δολοφόνησαν οι Γερμανοί οι οποίοι επίσης επέδραμαν και έκαψαν το χωριό έξι μήνες αργότερα. Οι καταστροφές συνεχίστηκαν και κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου, όταν έχασαν την ζωή τους είκοσι οκτώ Μεσενικολίτες και των δύο παρατάξεων.

Η αναγκαστική μετακίνηση απ’ το στρατό στην περίοδο αυτή όλων των κατοίκων του Μεσενικόλα στη Μητρόπολη, σε συνάρτηση με την καταστροφή των αμπελιών από την φυλλοξήρα και το κύμα αστυφιλίας που ακολούθησε, οδηγούν το Μεσενικόλα, όπως και όλα τα χωριά της περιοχής σε δημογραφική συρρίκνωση.

ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Η ανάκαμψη θα αρχίσει την δεκαετία του 1970 με συνέπεια αρκετοί νέοι να μείνουν στο χωριό. Τις τελευταίες δεκαετίες το χωριό γνωρίζει μία πρωτόγνωρη ανοικοδόμηση κατοικιών που χρησιμοποιούνται είτε σαν κύριες κατοικίες είτε οι περισσότερες σαν εξοχικές και δύο σαν ιδιωτικοί ξενώνες. Η αναγνώριση του κρασιού «Μαύρο Μεσενικόλα» ως κρασί ονομασίας προέλευσης ανωτέρας ποιότητας ανοίγει νέες προοπτικές.

Τα Δημόσια κτίρια που κατασκευάστηκαν μεταπολεμικά είναι:

1) το πέτρινο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου

2) το Γυμνάσιο στην κορυφή του χωριού

3) το τριώροφο κτίριο, που στεγάζει τον κοινοτικό ξενώνα, το Πνευματικό Κέντρο – Βιβλιοθήκη και την καφετέρια – εστιατόριο (Πρωτοβουλία του συλλόγου Μεσενικολιτών Αθήνας).

4) το εξοχικό κέντρο με τις εγκαταστάσεις της Γιορτής κρασιού μέσα σε ένα ειδυλλιακό περιβάλλον.

5) το διώροφο σύγχρονο κτίριο με τα γραφεία της Κοινότητας και το Αγροτικό Ιατρείο

6) το τριώροφο κτίριο του Μουσείου Οίνου και Αμπέλου.

Στο κέντρο του χωριού δίπλα στις πλακόστρωτες πλατείες με τα αιωνόβια πλατάνια, δεσπόζει ο μεγαλύτερος και πιο επιβλητικός ναός της περιοχής, κτισμένος με πέτρα, το 1903-1905, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου.

Ο Μεσενικόλας και μετά την κατάργηση του Δήμου Νεβρόπολης το 1914 παραμένει η Διοικητική έδρα των χωριών της περιοχής, αφού εξακολουθεί να είναι ή γίνεται έδρα αρκετών υπηρεσιών.

Το Σχολαρχείο που λειτουργούσε στο Μεσενικόλα από το 1889, το 1929 ονομάζεται ημιγυμνάσιο και το 1938 5/τάξιο Αστικό Σχολείο.

Από το 1972 και μέχρι σήμερα λειτουργεί το Γυμνάσιο Μεσενικόλα.

Ακόμη στο Μεσενικόλα λειτουργούσε το Ειρηνοδικείο Νεβροπόλεως μέχρι το 1974. Σήμερα είναι έδρα του Συμβολαιογραφείου – Υποθηκοφυλακείου Νεβροπόλεως, των ΕΛΤΑ και του Ταχυδρ. Ταμιευτηρίου, της Αστυνομίας, του Περιφερειακού Αγροτικού Ιατρείου, του Δασονομείου και του Αγροτικού Κτηνιατρείου, έδρα του Αναπτυξιακού Συνδέσμου των χωριών της λίμνης Πλαστήρα μέχρι το 1994, έδρα του Συνδέσμου Ύδρευσης των Κοινοτήτων Μεσενικόλα – Μορφοβουνίου- Κρυονερίου και έδρα του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων Μεσενικόλα – Μορφοβουνίου – Μοσχάτου.

Το χωριό διεκδίκησε την έδρα του Δήμου Πλαστήρα, αλλά από τη Νομαρχιακή Επιτροπή Στήριξης του «Καποδίστρια», προτάθηκαν ως έδρα του νέου Δήμου οι Κοινότητες Μορφοβουνίου ή Μεσενικόλα και τελικά από το Υπ. Εσωτερικών – Δημ. Διοίκησης και Αποκέντρωσης ορίστηκε ως έδρα το Μορφοβούνι. Σήμερα ο Μεσενικόλας είναι αναμφισβήτητα το πιο ζωντανό χωριό του δήμου Πλαστήρα με αξιόλογη οικονομική δραστηριότητα που βασίζεται κυρίως στην αμπελοκαλιέργεια και στην παραγωγή των φημισμένων κρασιών του χωριού.

Φωτογραφία: Μεσενικόλας Το Μπαλκόνι Της Θεσσαλίας

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

Στο κέντρο του χωριού και πλάι στη φημισμένη δροσερή πλατεία με τα αιωνόβια πλατάνια, δεσπόζει η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η εκκλησία είναι από τις μεγαλύτερες της περιοχής του νομού Καρδίτσας, κτισμένη ολόκληρη με ντόπια πέτρα την περίοδο 1903-1905.

Κάτω από την κεντρική πλατεία και ανατολικά είναι οι «Βρύσες». Σε μια μικρότερη, πλακοστρωμένη επίσης, πλατεία και κάτω από τη σκιά πλατάνων υπάρχουν 6 βρύσες, που έχουν άφθονο νερό. Λίγο πιο κάτω είναι το ξωκκλήσι του Αγ. Νικολάου και οι τοποθεσίες «Αγ. Νικόλαος» και «ασπρούδια» με ωραίους κήπους και φρέσκα κηπευτικά .

Λίγο έξω από το χωριό και στο δρόμο προς την Καρδίτσα υπάρχει η «βρύση του Βασαρδάνη» όπου ο επισκέπτης μπορεί να δροσιστεί με το κρύο νερό και να αγοράσει, αν είναι τυχερός, κεράσια, νωπά σύκα και άλλα φρούτα εποχής.

Πάνω από τη βρύση υπάρχει ένας ωραία διαμορφωμένος χώρος, μέσα σ’ ένα καταπράσινο δάσος όπου κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου γίνεται η Γιορτή Κρασιού Μεσενικόλα, με το περίφημο κρασί να διανέμεται δωρεάν. Στον ίδιο χώρο, λειτουργεί Καφέ – Μπαρ – Ψησταριά.

Ανηφορίζοντας λίγο πιο πάνω συναντάμε το μικρό ξωκκλήσι της Παναγιάς της Ζωοδόχου Πηγής με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες του 1647 του αγιογράφου ιερομόναχου Σαμουήλ. Δίπλα και ανατολικά υπάρχει το αθλητικό Κέντρο Μεσενικόλα με γήπεδα, ποδοσφαίρου (με Χλοοτάπητα), βόλεϊ και μπάσκετ. Λίγο πιο κάτω συναντάμε το ξωκκλήσι του Αγ. Δημητρίου, παλιό Μοναστήρι. Από εδώ η θέα προς τον κάμπο είναι καταπληκτική. Το βλέμμα σας φθάνει στην Καρδίτσα τα Τρίκαλα, τον Όλυμπο τον Κίσσαβο, το Μαυροβούνι και το Πήλιο.

Προχωρώντας δυτικά από το ξωκκλήσι της Παναγιάς και ανηφορίζοντας πάνω σε ένα δασικό δρόμο μέσα σε δάσος από καστανιές και βελανιδιές φθάνουμε στο «Διάσελο». Είναι ο αυχένας, που από τη μια μεριά αγναντεύουμε το Θεσσαλικό κάμπο, ενώ από την άλλη τα βουνά των Αγράφων και τη Λίμνη Πλαστήρα.

Στο «Διάσελο» μπορούμε να φθάσουμε και από άλλο δρόμο ανηφορίζοντας μέσα από το χωριό και περνώντας από τη βρύση «Καρβούνη». Στο δρόμο αυτό συναντάμε την τοποθεσία «Μνήματα» και τη στενωπό του «Λίν». Από τη στενωπό αυτή ξεχύνονταν προς το θεσσαλικό κάμπο οι Ρωμαϊκές Λεγεώνες αλλά και άλλοι κατακτητές. Η τoπoθεσiα «Μνήματα» παραπέμπει σε μάχη πoυ όπως λέγεται έγινε μεταξύ του υπολειμμάτων του στρατού του Πομπήιου και των κατοίκων της περιοχής.

Προχωρώντας προς τη λίμνη υπάρχουν πάρα πολλές όμορφες τοποθεσίες (Μαγούλα, Άνθη, Μεσορράχη, Πετράλωνο, Κυδωνιά, κ.λ.π.) που προσφέρονται για πικ νικ, ψάρεμα ή κυνήγι. Από το διάσελο ξεκινάει και ο ποδηλατόδρομος που φθάνει στο τσαρδάκι. Κοντά στο τσαρδάκι είναι το ξακουστό μοναστήρι της Κορώνας. Από το μοναστήρι μπορείτε να επιστρέψετε στο χωριό ακολουθώντας την παλιά εθνική οδό Καρδίτσας- Αγρινίου, που είναι δρόμος ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς και αποτελεί τεχνικό μνημείο της δεκαετίας του 1920.

Άλλα αξιόλογα σημεία επίσκεψης είναι η βρύση του Καρβούνη, το Γυμνάσιο, το Δημοτικό και το κρυόρεμα με το παλιό καλντερίμι.

Τέλος το μουσείο Οίνου και Αμπέλου θα σας μυήσει, όταν αρχίσει να λειτουργεί, στα μυστικά της τέχνης του κρασιού και του τσίπουρου.

Φωτογραφία: Soula Manoli

Μαύρο Μεσενικόλα

Στον Μεσενικόλα, στο Μοσχάτο και στο Μορφοβούνι (τρία χωριά του δήμου Πλαστήρα) καλλιεργείται η μοναδική στην Ελλάδα ποικιλία σταφυλιού «Μαύρο Μεσενικόλα».

Η προέλευση της ποικιλίας αυτής είναι άγνωστη. Κατά μία εκδοχή αναπτύχθηκε με την εξέλιξη κάποιας παλιάς ντόπιας ποικιλίας. Κατά μία άλλη εκδοχή η ποικιλία αυτή μεταφέρθηκε στην περιοχή στα χρόνια της Φραγκοκρατίας από τους κατακτητές. Όπως και να έγινε, η ποικιλία αυτή μαζί με το «μπατίκι» έκανε τον Μεσενικόλα φημισμένο για τα κρασιά του.

Είναι ποικιλία μετρίως παραγωγική, ευαίσθητη στην ανθόρροια και το ωΐδιο, ανθεκτική όμως στην ξηρασία, τον περονόσπορο και το βοτρύτη.

Κάνει σταφύλι μέσου μεγέθους, κωνικό ή κυλινδροκωνικό, συνήθως διπλό και πυκνό. Η ρόγα, που όταν ωριμάσει καλά έχει μαύρη φλούδα, είναι σφαιρική, μέτριας σκληρότητας, πλούσια σε τανίνη, φτωχή σε οξέα, με σάρκα χυμώδη, άχρωμη και γλυκιά.

Το κλάδεμα γίνεται κοντό (δύο-τρεις οφθαλμοί) και η ωρίμανση ολοκληρώνεται στο τέλος του Σεπτέμβρη.

Η παραγωγή κυμαίνεται σε 700-1000 κιλά ανά στρέμμα στους ξηρικούς αμπελώνες.

Η ποικιλία «Μαύρο Μεσενικόλα» όταν οινοποιηθεί σωστά δίνει οίνους ποιότητας με λεπτά αρώματα. Σήμερα με ανάμιξη της ποικιλίας «Μαύρο Μεσενικόλα» 70% με τις ποικιλίες Syrah και Carignan 30% παράγεται το κρασί ονομασίας προέλευσης ανώτερης ποιότητας (V.Q.P.R.D.) «Μεσενικόλα».

Φωτογραφία: Μεσενικόλας Το Μπαλκόνι Της Θεσσαλίας

ΓΙΟΡΤΗ ΚΡΑΣΙΟΥ

Η Γιορτή Κρασιού Μεσενικόλα αποτελεί μια από τις κορυφαίες εκδηλώσεις του Ν. Καρδίτσας, που έγινε θεσμός και πολιτιστικό γεγονός ευρύτερης ακτινοβολίας.

Ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 ως Γιορτή Σταφυλιού και Κρασιού Μεσενικόλα. Γινόταν στη κεντρική πλατεία του χωριού στις αρχές Σεπτεμβρίου, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Γεωργίας Ν. Καρδίτσας, με παράλληλη έκθεση και βράβευση αγροτικών προϊόντων, για να διακοπεί στη συνέχεια για αρκετά χρόνια.

Το 1984 με απόφαση του τότε Κοινοτικού Συμβουλίου καθιερώθηκε η Γιορτή Κρασιού Μεσενικόλα, η οποία γίνεται στις ημέρες του 15Αύγουστου και συνδυάζεται με το πανηγύρι της εκκλησίας του χωριού (Κοίμηση της Θεοτόκου).

Γίνεται σ’ έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο στη θέση «καστανιές» σ’ ένα καταπράσινο, ειδυλλιακό και δροσερό περιβάλλον.

Διαθέτει άνετο πάρκιγκ, και μια αρκετά μεγάλη πλατεία που μαζί με τις εξέδρες χωράει περίπου 1500 άτομα, κάβα κρασιών απ’ όπου διανέμονται δωρεάν Μεσενικολίτικα κρασιά σε τρεις τύπους Λευκά – Ροζέ – Κόκκινα. Ακόμη προκειμένου τα κρασιά να πίνονται ευχάριστα και να αναδεικνύονται τα χαρακτηριστικά τους, ψύχονται στον ψυκτικό θάλαμο της κάβας.

Εντός του ίδιου χώρου λειτουργεί Καφέ – Μπαρ – Ψησταριά απ’ όπου οι επισκέπτες μπορούν να προμηθεύονται ντόπια ψητά της ώρας, και άλλους μεζέδες, αναψυκτικά κ.λ.π.

Τις ημέρες της Γιορτής υπάρχει ένα πλούσιο καλλιτεχνικό Πρόγραμμα ενώ παράλληλα οργανώνονται και άλλες εκδηλώσεις (Εκθέσεις Αγροτικές, Δασικές, Λαογραφικές, Έκθεση Ζωγραφικής, Βιβλίου, Φωτογραφίας ημερίδες για τα αμπέλια και τα κρασιά κ.λ.π.).

Τελευταία καθιερώθηκε η βράβευση κρασιών Αμπελουργών της περιοχής (ένα βραβείο για κάθε κατηγορία Λευκά – Ροζέ – Κόκκινα). Την αξιολόγηση των κρασιών αυτών, ως και των κρασιών που προσφέρονται εντελώς δωρεάν από την κάβα της Γιορτής έχει αναλάβει η Ένωση οινοφίλων Καρδίτσας

Φωτογραφία: Μεσενικόλας Το Μπαλκόνι Της Θεσσαλίας

Το παζαράκι

Κάθε χρόνο στις 5 του Σεπτέμβρη γίνεται στο Μεσενικόλα η μοναδική εμποροπανήγυρη της περιοχής της Νεβρόπολης. Το παζαράκι, όπως ονομάζεται, γινόταν παλιότερα στη Νεβρόπολη στην περιοχή «Άσπρα λιθάρια». Η δημιουργία της λίμνης όμως μετέφερε το παζαράκι στην πλατεία του Μεσενικόλα. Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, που στα χωριά της περιοχής κατοικούσε πολύς κόσμος, το παζαράκι ήταν μοναδική ευκαιρία για τις αγορές ενόψει του χειμώνα. Είδη προίκας, ρούχα, ζαχαρωτά, τυροκομικά, παιγνίδια απλώνονταν στις παράγκες των πλανόδιων εμπόρων. Το βράδυ τα κλαρίνα συνοδεύονταν με το Μεσενικολίτικο κρασί.

Και σήμερα όμως παρά τη μεγάλη μείωση του πληθυσμού το παζαράκι εξακολουθεί να δίνει νότες χαράς και κεφιού στις πρώτες μελαγχολικές μέρες του Σεπτέμβρη.

Ο ΑΝΑΦΑΝΟΣ

Ο αναφανός είναι ένα αγαπημένο έθιμο των Μεσενικολιτών που συνδέεται με τη λειτουργία της Ανάστασης το Πάσχα. Όλοι έχουν ωραίες αναμνήσεις απ’ τα παιδικά τους χρόνια που συνδέονται με το έθιμο αυτό.

Παλιότερα, τότε που στο χωριό μας μεγάλωναν πολλά παιδιά η διαδικασία της κατασκευής του αναφανού ήταν μια πραγματική γιορτή που διαρκούσε όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Οι μεγαλύτεροι απ’ τα αγόρια αναλάμβαναν το κόψιμο μικρών βελονοειδών θάμνων που ονομάζονται «προυτσάλια».

Τα μικρότερα παιδιά έσερναν τα «προυτσάλια» στο σημείο που κατασκευάζεται ο αναφανός στην κορυφή του χωριού.

Εκεί φτιάχναμε μια μεγάλη θυμωνιά που έφτανε ή και ξεπερνούσε το ύψος των δέκα μέτρων. Στον άξονά της η θυμωνιά αυτή στηρίζονταν σε ένα κατακόρυφο ίσιο δρύινο ξύλο το «τεμπλάρι». Όλη η δουλειά είχε τελειώσει το απόγευμα του Μεγάλου Σαββάτου και όλοι πια καμάρωναν για τη συμβολή τους στην κατασκευή του αναφανού.

Με το σουρούπωμα όλα τα παιδιά μαζευόμαστε στον αναφανό για να τον φυλάξουμε, μην έρθουν και μας τον κάψουν πριν την ώρα του οι …Βουνεσιώτες. Αυτή μάλλον ήταν μια καλή δικαιολογία για να περάσουμε τη νύχτα στο ύπαιθρο.

Τότε στα χωριά μας η Ανάσταση έβγαινε στις τέσσερις το πρωί. Ανάβαμε λοιπόν φωτιές για να ζεσταινόμαστε και η ώρα πέρναγε χαρούμενα με καλαμπούρια, τραγούδια, ανέκδοτα και πολλά πειράγματα. Τα χιλιάδες φώτα του κάμπου ενώνονταν με τα αστρανάματα του ουρανού και έφτιαχναν μια μαγική εικόνα.

Στις δώδεκα ακριβώς βλέπαμε τα βεγγαλικά στην πόλη της Καρδίτσας. Εμείς όμως έπρεπε να περιμένουμε άλλες τέσσερις ώρες.

Όταν τέλειωναν τα ξύλα που είχαμε για να ζεσταινόμαστε εξορμούσαμε στα κοντινά σπίτια. Αλίμονο σε όποιον είχε στην αυλή του σωρό από ξύλα. Στην ανάγκη ξηλώναμε και κανα ξύλινο φράχτη και έτσι οι ανάγκες για θέρμανση καλύπτονταν και με το παραπάνω.

Μ’ αυτά και με τ’ άλλα πέρναγε η ώρα και πλησίαζε η στιγμή της Ανάστασης. Από ψηλά βλέπαμε τους Μεσενικολίτες με τις λαμπάδες στα χέρια να βαδίζουν βιαστικά προς την εκκλησία.

Μόλις αντικρίζαμε τις πρώτες αναμμένες λαμπάδες με το αναστάσιμο φως να βγαίνουν απ’ το ναό, βάζαμε φωτιά στον αναφανό απ’ όλες τις μεριές και η νύχτα γίνονταν μέρα.

Το Χριστός Ανέστη ακούγονταν ταυτόχρονα από τον ιερέα και τους ψάλτες στο χωριό και απ’ τα παιδιά πού ήταν όλα πάνω στον αναφανό. Πραγματικά κατανυκτική ατμόσφαιρα.

Και σήμερα το έθιμο διατηρείται και όλοι, όταν έρχεται το Πάσχα, θέλουμε να είμαστε στο χωριό μας για να μη χάσουμε τον αναφανό που τόσα πολλά μας θυμίζει

Τα Λουκαντζάρια (Ροκαντζάρια)

Τις Παραμονές των Φώτων το χωριό μας γεμίζει απ’ τα τραγούδια και τα χρώματα των Λουκαντζαραίων. Το έθιμο αυτό έχει αρχαίες παγανιστικές ρίζες και συμβολίζει το διώξιμο των κακών πνευμάτων από το Άγιο φως.

Κάθε παρέα λουκαντζαραίων έχει τον αρχηγό της που κουβαλάει στο κεφάλι του ένα κωνικό χαρτονένιο καπέλο ύψους περίπου δύο μέτρων, το σούιλο, που τον κρατάει όρθιο με τη βοήθεια μιας λεπτής ξύλινης βέργας. Στην κορυφή του σούιλου είναι δεμένα πολύχρωμα μπαλόνια. Στη μέση του ο αρχηγός έχει δεμένα μεγάλα κουδούνια. Κουδούνια έχουν δεμένα στη μέση τους και όλοι οι άλλοι της παρέας, τα οποία δημιουργούν ένα πανδαιμόνιο χαρούμενων θορύβων. Όλοι είναι μεταμφιεσμένοι με πολύχρωμα ρούχα. Υπάρχει απαραίτητα ένα ζευγάρι γαμπρού και νύφης (μεταμφιεσμένο αγόρι), ένας γιατρός με ακουστικά, ο αρκουδιάρης με το αρκουδάκι (μεταμφιεσμένο μικρό παιδί), ένας παπάς, φουστανελοφόροι κ.λ.π.

Η κάθε παρέα επισκέπτεται ένα-ένα όλα τα σπίτια του χωριού και τραγουδάει κάθε φορά τραγούδι ανάλογα με το σπίτι.

Αν στο σπίτι υπάρχει παιδί που πάει στο σχολείο: «Γραμματικέ-γραμματικέ και ψάλτη κι αναγνώστη…»

Αν έχουν κορίτσι της παντρειάς: «Εδώ στα σπίτια τα ψηλά, τα μαρμαροχτισμένα. εδώ έχουν κόρη για παντρειά και θεν να την παντρέψουν…»

Αν έχουν αγόρι της παντρειάς: «Παληκαράκι νιούτσικο με το στριφτό μουστάκι…»

Αν η οικογένεια έχει μετανάστη: «Ξενιτεμένο μου πουλί και παραπονεμένο…»

Για όλες τις άλλες περιπτώσεις: «Για την υγειά σου αφέντη μου για την καλή χρονιά σου, να ζήσεις χρόνους εκατό και να τους ξεπεράσεις, ν’ ασπρίσεις σαν τον Όλυμπο…»

Οι νοικοκυραίοι κερνούν τους λουκαντζαραίους. Αν κάποιος τσιγκούνης δεν εμφανίζεται τότε ακούγεται το σκωπτικό: «Εσένα πρέπει αφέντη μου τροβάς και δεκανίκι να σε τραβάνε τα σκυλιά και δεκαπέντε λύκοι…».

Παλιότερα οι λουκαντζαραίοι τραγουδούσαν δύο μέρες. Στις 4 του Γενάρη οι Μεσενικολίτες τραγουδούσαν στο Βλάσδο (Μοσχάτο) ενώ στον Μεσενικόλα έρχονταν οι Βουνεσιώτες. Στις 5 του Γενάρη τραγουδούσαν όλοι στο χωριό τους.

Το έθιμο συνεχίζεται ως τις μέρες μας παρά τη μεγάλη μείωση του πληθυσμού.

Πηγή: www.mesenikolas.gr

Πληροφορίες: https://www.karditsanews.gr/

Διαβάστε περισσότερα »»

Λίμνες Σμοκόβου και Πλαστήρα ♥ Οι «ωραίες κοιμώμενες» των Αγράφων

Ιδανικά σημεία ακόμα και για μικρές αποδράσεις, οι λίμνες των Αγράφων και τα μοναδικής ομορφιάς τοπία που τις περιβάλλουν ήρθαν πλέον πιο κοντά μας μέσω της Κεντρικής Οδού

Του Νίκου Μαστροπαύλου
Πριν από ένα χρόνο περίπου, δόθηκε σε κυκλοφορία έναν νέο τμήμα του αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Ελλάδας – Ε65, που συνδέει την Ξυνιάδα με τα Τρικάλα. Αν και στην πλήρη διάστασή του ο Ε65 θα ξεκινά από τις Θερμοπύλες και θα καταλήγει στην Εγνατία Οδό κοντά στα Γρεβενά, αυτό το τμήμα των 80 χλμ. που ήδη βρίσκεται σε κυκλοφορία, μας ταξιδεύει με ασφάλεια, παρακάμπτοντας τις γνωστές για την επικινδυνότητά τους στροφές του Δομοκού και σαφώς πιο γρήγορα, σε μέρη σπάνιας ομορφιάς. Πλέον, η διάρκεια του ταξιδίου τόσο για Τρίκαλα όσο και για την Καρδίτσα έχει μειωθεί κατά 40 λεπτά περίπου! 

Καθώς τρέχεις στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο του κάμπου της Καρδίτσας, σε κερδίζουν οι εμφανείς καμπύλες της «Ωραίας Κοιμωμένης», την οποία σχηματίζει με μονοκοντυλιά η κορυφογραμμή των Θεσσαλικών Αγράφων. Φαντάζεσαι τις αθέατες δύο άλλες ωραίες κοιμώμενες, πίσω από την οροσειρά, και κάτω από τα ευμετάβλητα, συνεχώς μετασχηματιζόμενα, πέπλα του χειμώνα, που ρέουν μαλακά στις πλαγιές των βουνών και μετεωρίζονται επάνω από τον καθρέφτη των δυο λιμνών, προστιθέμενη γοητεία στην θελκτική εικόνα τους. Η γνωστή καλλονή  λίμνη Πλαστήρα, δεν επισκιάζει την έφηβη λίμνη Σμοκόβου, η οποία μεγαλώνει και φτιάχνεται με ενθουσιασμό για να της μοιάσει και να γίνει κι αυτή πεντάμορφη. 

Ο Ε65 σχεδόν ακουμπά με ενθουσιασμό την τεχνητή λίμνη στη μια άκρη της, το φράγμα της Κάτω Κτιμένης, επάνω από το οποίο περνά ο δρόμος για την Κτιμένη. Με τον ίδιο ενθουσιασμό, και έκπληξη, είχε ακουμπήσει η ματιά μας αυτό εδώ το σημείο, στο τέλος του πρώτου χειμώνα που έκλεισε το φράγμα και τα νερά είχαν πλημμυρίσει ήδη τις μεγάλες κοιλότητες των βουνών, σχηματίζοντας το σώμα της λίμνης.

Τότε, πριν από δεκατέσσερα χρόνια, εκεί στην κρυμμένη χώρα των άφθαστων στην τέχνη του πολέμου, καθώς μαρτυρεί ο Όμηρος, Δολόπων, όλα ήσαν καινούργια και πρωτοφανέρωτα. Η συνύπαρξη των νερών με τη στεριά και τα άλση των φυλλοβόλων ήταν ακόμη άγουρη και ήταν φανερό ότι ακόμα αναζητούν τα κοινά πατήματά τους. Η ευμετάβλητη εφηβεία μόλις τότε ξεκινούσε και δρόμος προς την ενηλικίωση είναι μακρύς ακόμα. Η αίσθηση της αργής προσαρμογής των νέων στοιχείων στο τοπίο, η μονιμότητα του νερού που όλα τα κάνει ρευστά και τα αλλάζει, εξακολουθεί να υπάρχει, σαν πινελιά πρόσθετης γοητείας. 

Αλλά οι μύθοι στον παραλίμνιο δρόμο καλά κρατούσαν. Όπως οι συναυλίες των αηδονιών του Σμοκόβου ή οι καθαρμοί και οι ιαματικές ιδιότητες των λουτρών του. Αυτά τα συναντάς στην άλλη άκρη της λίμνης, στο φράγμα του Σμοκόβου, όπου αφήνονται τα νερά να κατεβαίνουν μέσω της κοίτης του αρχαίου ποταμού Ονόχωνου, κάτω στον κάμπο. Πηγαίνεις προς τα εκεί από τον παραλίμνιο δρόμο. Αλλά πριν, στην αρχή του δρόμου, τέσσερα χιλιόμετρα από τον κόμβο της Ανάβρας της Κεντρικής Οδού, συναντάς τη «Δροσοσταλιά», που ξέρει να σε κάνει να απολαμβάνεις το αγριογούρουνο με θέα τη λίμνη. Εγώ τουλάχιστον εδώ έμαθα τη γεύση του πραγματικού αγριογούρουνου, δοκιμάζοντάς το στιφάδο από τα χέρια της Αρετής που βίωσε τη συνταγή στην Κτιμένη.

Αγριογούρουνο στιφάδο στη λίμνη του Σμοκόβου 

Το κρέας μένει για ένα διάστημα στην κατάψυξη, και η Αρετή, όταν το ξεπαγώσει, ξεπλένει καλά τις μερίδες και τις αφήνει για 3-4 ώρες σε νερό και ξίδι. Μετά τις τσιγαρίζει σε ηλιέλαιο, για να είναι οι επιπτώσεις του τηγανιού ελαφρύτερες, μέχρι να πάρουν  το χρώμα. Αφαιρεί τις μερίδες και μέσα στο ίδιο λάδι βάζει τα καθαρισμένα μικρά κρεμμύδια για να τσιγαριστούν και αυτά, προσθέτοντας και τρεις κουταλιές του γλυκού ζάχαρη. Όταν σοταριστούν, τα αφήνει κατά μέρος. Στο τηγάνι βάζει, τώρα, ελαιόλαδο και προσθέτει ένα τριμμένο κρεμμύδι, μια συσκευασία χυμό ντομάτας, 3-4 κουταλιές πελτέ, και μετά τα κομμάτια το κρέας. Όταν το φαγητό βράσει καλά, προσθέτει τα κρεμμυδάκια μαζί με κανέλα, δάφνη, πιπέρι και αλάτι. Όταν μαλακώσουν και τα κρεμμυδάκια, το φαγητό είναι μελωμένο και έτοιμο. 

Οι δρόμοι ακουμπούν τις λίμνες ακριβώς στις άκρες τους, έτσι μπορείς να πιάσεις τη γοητεία τους από την αρχή. Κι εδώ ο δρόμος που σε βγάζει από τον κόμβο της Καρδίτσας, σε οδηγεί μέσα από την πόλη να περάσεις από τη Μητρόπολη και σε ανεβάζει από τον Μεσενικόλα στο οροπέδιο της Νευρόπολης, σε φέρνει στην άκρη της λίμνης Πλαστήρα. Κι όσο τη γυροφέρνεις, τόσο πληθαίνουν οι προκλήσεις να βγεις από τον παραλίμνιο δρόμο και να αναζητήσεις ιδιαίτερες γωνιές. Όπως την πλαζ, στα Καλύβια Πεζούλας, 2 χλμ. από τον κεντρικό δρόμο, μια πλαζ με άρωμα χειμώνα. Τα χρώματα αυτής της εποχής δίνουν χρυσές και κόκκινες ανταύγειες στο τοπίο και πλαισιώνουν παράθυρα ανοιχτά στη ζωή της λίμνης, τα υγρά μονοπάτια που ακολουθούν τα ποδήλατα νερού και τα δύο χωμάτινα μονοπάτια των ποδηλάτων του βουνού.

Φιόρδ της λίμνης Σμοκόβου στα Άγραφα 

Μετά τον Μπελοκομύτη μια πινακίδα σε βγάζει από τον παραλίμνιο δρόμο, που τραβά κατά το φράγμα, και σε στέλνει προς τα βουνά: Καρίτσα 5 χλμ., Παναγία Πελεκητή 8 χλμ. Δεν ξέρεις πού να έχει το νου σου, μπροστά ή πίσω σου. Μπροστά, η μεγαλοπρέπεια των ψηλωμάτων, πίσω η γοητεία του πιο μεγάλου «φιόρδ» της λίμνης που εισχωρεί στην επικράτεια των ελάτων. 

Η Μονή Πελεκητής είναι μαγική εικόνα. Φωλιασμένη στο κοίλωμα του βράχου, λες και θέλει να κρυφτεί. Ένα μόνο τάλαντο κρεμασμένο στο ξύλινο μπαλκόνι προδίδει ότι αυτό το κτίσμα του 16ου αιώνα, εξάρτημα του βράχου, κρύβει στο βάθος του όχι έναν, αλλά δυο ναούς: τον μικρό μονόχωρο της Αναλήψεως με τοιχογραφίες του 1654 και τον αθωνικού τύπου της Παναγίας με τοιχογραφίες του 1666. Οι αιώνες τρίζουν καθώς βαδίζεις πάνω στις χοντρές σανίδες του πατώματος. Η μονή είναι αληθινό μουσείο θρησκευτικής κληρονομιάς, την οποία συνθέτουν τα ξυλόγλυπτα τέμπλα, οι τοιχογραφίες, ιερά Ευαγγέλια, χειρόγραφα, δισκοπότηρα και άλλα μοναδικά σκεύη. Το μοναστήρι δεν έχει μοναχούς και δεν είναι συνεχώς ανοικτό. Γι’ αυτό οι επισκέπτες θα πρέπει να αναζητήσουν τα κλειδιά του στην Καρίτσα. 

Η Μονή Κορώνας είναι το στολίδι που κρέμεται στον παραλίμνιο δρόμο, λίγο μετά το Τσαρδάκι, στην απέναντι πλευρά της λίμνης. Κορώνα κυριολεκτικά, καθώς το χιλιόχρονο καστρομοναστήρι αγναντεύει από τα ψηλώματα τον θεσσαλικό κάμπο. Απ’ όπου κι αν το κοιτάξεις, από την σκοπιά της Τέχνης ή από τη γωνία της Ιστορίας, είναι σπουδαίο. Και από τον παραλίμνιο δρόμο και από τη φιδωτή διακλάδωση που πάει για Μοσχάτο, οι εικόνες που προσφέρει το μοναστήρι είναι εντυπωσιακές.

Η Μονή Κορώνας κρέμεται κυριολεκτικά πάνω από τη λίμνη Πλαστήρα 

Παλιά ονομαζόταν Μονή Κρυεράς Πηγής. Διασώζεται ακέραιο το καθολικό του 16ου αιώνα, με την αρχική διακόσμηση του 1587. Στη ζωγραφική του μοναχού Δανιήλ ανιχνεύονται σχέσεις με τις αγιογραφίες του Τζώρτζη στην περίφημη μονή Δουσίκου, πνευματικό και καλλιτεχνικό φάρο της Θεσσαλίας. Από τις μορφές στο καθολικό της Μονής Κορώνας ξεχωρίζουν αυτές των ιθαγενών αγίων-μαρτύρων, Σεραφείμ αρχιεπισκόπου Φαναρίου, Αγίου Βησσαρίωνος επισκόπου Λάρισας, Αγίου Διονυσίου «του εξ Ολύμπου» από την Σκλάταινα Καρδίτσας, Αγίου Χαραλάμπους του Χαριτοβλίτη και του Αγίου Δαμιανού και του Αγίου Μιχαήλ από την Δρανίτσα Αγράφων. Έξω από τη μονή είναι εγκατεστημένο ένα τεράστιο κρασοβάρελο, αξιοθέατο κι αυτό. Δεξιά από το μοναστήρι ο παλιός δρόμος με τις πολλές στροφές επιστρέφει στη Μητρόπολη. 

Στη γεύση της λίμνης Πλαστήρα υπάρχουν κάποια κλασικά πράγματα, όπως οι ονομαστές πίτες στο «Αγνάντι», στο Νεοχώρι, χορτόπιτα, μπατζίνα και πλαστό, με την απόλαυση να σε κάνει να κλείνεις τα μάτια σου και την υπέροχη, πανοραμική, θέα της λίμνης να σε προτρέπει να τα ανοίξεις αμέσως. Και απέναντι στο «Τσαρδάκι», τα κρέατα και τα μαγειρευτά φαγητά του πρόσχαρου Κορομπίλια. 

Πηγή: Protagon.gr

Διαβάστε περισσότερα »»